Over Chinese studenten, zakenlieden, zeelieden, marskramers, restauranthouders, Peranakans in Nederland.

Hoeveel etnische Chinezen, al of niet met de Nederlandse nationaliteit, vandaag in ons land wonen is niet zeker. De schattingen ver uiteen: van ongeveer 40.000 tot 100.000 personen. Waar komen deze Chinezen of hun directe voorouders vandaan? Hoe zijn ze in ons land gekomen en waarom? En onder welke omstandigheden hebben ze hier een bestaan opgebouwd of onder welke omstandigheden zijn ze weer vertrokken?

In de tweede helft van de 19e eeuw verschenen er voor het eerst met enige regelmaat Chinezen in ons land. Het waren zakenlieden, reizigers en studenten. Ze verbleven hier slechts tijdelijk. Hun aantal was maar zeer klein, hoogstens een handjevol.

Iets later, in de laatste jaren van de 19e eeuw, vestigden zich de eerste Chinese zeelieden in ons land. Deze groep kwam uit Engeland, waar Chinese zeelieden al vele jaren werkten in de grote havens zoals Londen en Liverpool. Zeker is dat vóór ongeveer 1898 het aantal Chinese zeelieden in ons land op de vingers van een hand te tellen is.
Lees hier meer over de eerste bezoekers en immigranten

In 1911 werden ze echter met honderden tegelijk door de stoombootmaatschappijen naar de havens van Amsterdam en Rotterdam gehaald om als stoker de plaats van stakende Nederlandse zeelieden in te nemen. Hierna steeg hun aantal gestaag, behalve zeelieden ook marskramers, de bekende ‘pindamannen’. De zeelieden kwamen vooral uit de provincie Guangdong en Hong Kong, de handelaars uit de stad Wenzhou en omgeving (provincie Zhejiang).

Arrestatie van een 'Pinda Chinees' wegens overtreding van het ventverbod, dec. 1932. Foto gemeentearchief Den Haag

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden zij tamelijk met rust gelaten (lees meer..)

De grote groei in hun aantal na de Tweede Wereldoorlog was vooral te danken aan het succes van de Chinese restaurants in de jaren 1960-1980. Dit trok vele Chinezen uit de Volksrepubliek (vaak via Hong Kong) aan.
Lees hier meer over de bloeitijd van de restaurants

Na 1980 was de bloeitijd van de restaurants voorbij, en raken de Chinezen steeds meer geintegreerd in de Nederlandse samenleving. (lees meer..)

Geheel apart was de groep Chinese immigranten uit het voormalige Nederlands-Indië, zogenaamde Peranakans, die zich na de onafhankelijkheid van Indonesië in Nederland vestigden. Met name de laatste jaren zien we een toename van het aantal adopties vanuit China, door Nederlandse gezinnen.
Lees meer over de Peranakans en de Chinezen uit Suriname.

De gegevens uit deze bijdrage zijn ontleend aan de literatuur vermeld op de pagina literatuur.