Yan Lianke: Dien het Volk. Uitgeverij Podium, 2007, 192 pag., paperback. ISBN 9789057591488, vertaald uit het Chinees door Mark Leenhouts, 18,50 euro.

Het boek is ondermeer te koop bij de online Noord Nederlandsche Boekhandel

Het gegeven is eenvoudig: China jaren zestig van de 20e eeuw. Soldaat Wu Dawang, gelegerd in een afgelegen plaats, wordt huiskok van de commandant. De laatste is een tijd afwezig, zijn vrouw blijft alleen achter, met: de huiskok. Knap beschrijft Yan Lianke hoe de vrouw een spel speelt met de eenvoudige Wu Dawang en hoe de twee vervolgens volledig in elkaar opgaan.
Pagina's vol zinderende spanning in een verder allerminst zinderende omgeving. Overboord gaan de heilige woorden van Mao, letterlijk, wanneer het bord in de keuken waarop geschreven staat 'Dien het volk', gebruikt wordt om liefdesspel aan te kondigen. Mao bustes en afbeeldingen moeten eraan geloven, wanneer de twee hun wrok volop de vrije loop laten. Lange tijd is het één grote orgie in de commandantswoning.

Het boek werd in maart 2005 officieel verboden, zo lezen we in het nuttige nawoord van vertaler Mark Leenhouts. Reden ondermeer: 'Belastering van Mao Zedong en van diens hoogste devies 'dien het volk', belastering van het volksbevrijdingsleger (...) beschrijvingen van seksuele promiscuiteit (..)'. Verwonderlijk is dat niet, beide zijn uiteraard gevoelige thema's in China en beide worden in het boek uiterst heftig verwoord, en: met ook nog eens direct met elkaar in verband gebracht. Het boek is inmiddels alleen 'ondergronds', op internet te lezen, aldus de vertaler.

Het is moeilijk een oordeel te vormen over dit boek. Als het niet over een waargebeurde, zeer gevoelige episode in de Chinese recente geschiedenis was gegaan, maar over een fictief land, dan kun je Dien het Volk zien als een mooie, indringende en heftige roman. Echter voor wie ook maar iets weet van de recente Chinese geschiedenis, komt het verhaal te dichtbij, Je kunt je, ook als westerling die die tijd niet heeft meegemaakt, voorstellen dat velen in China er aanstoot aan zullen nemen - en niet alleen de mensen van de censuur.

Het is moeilijk onderzoek doen rond met een verboden boek, maar  het zou interessant zijn te weten hoe de gemiddelde lezer, en in verschillende leeftijdscategorieen,  in China het boek beoordeelt.