De historische Boeddha Sakyamuni (Siddharta Gautama) had tijdens zijn leven al een groot aantal leerlingen. Een aantal van hen worden specifiek vereerd. Dit zijn zijn zogenaamde favoriete leerlingen, Ananda en Kasyapa, en een groep leerlingen die de verlichting dicht genaderd waren, de zogenaamde Lohans of Arhats. Eén van de Lohans is Damo, de stichter van de Chan-sekte.

Ananda
Kasyapa
Lohans (arhats)
Bodhidharma (Damo)

Hierboven: Boeddhistische triade: Boeddha geflankeerd door Ananda en Kasyapa; Beeldhouwwerk uit de Noordelijke Wei-dynastie. Te zien in het Shanghai Museum (Shanghai).
Foto: Geledraak.nl 2006.

Bij de afbeelding van de leerlingen van Siddharta werden over het algemeen minder strenge conventies in acht genomen, dan bij boeddha's of bodhisattva's. Boeddha's leerlingen, met name Lohans, zien er vaak uit als wat oudere gewone mannen al of niet voorzien van een typisch attribuut, waaraan ze als individu te herkennen zijn.

Ananda
Ananda was de neef van de historische boeddha en wordt beschouwd als een van favoriete leerlingen. Hij wordt vaak afgebeeld als jonge man in monnikspij met gevouwen handen ter rechterzijde van de boeddha samen met Kasyapa aan de andere zijde. Hij is gemakkelijk van Kasyapa te onderscheiden omdat de laatste als een oude man afgebeeld wordt.

Beeld van Ananda naast (niet zichtbaar) het beeld van Vairocana in de Fengxian-tempel, die deeluit maakt van het Longmen-complex (provincie Henan)

Kasyapa
Kasyapa was evenals Ananda een favoriete leerling van Siddharta Gautama. Hij wordt afgebeeld als een oudere man, net als Ananda meestal met gevouwen handen zij aan zij met de boeddha.

Marmeren beschilderd beeld van Kasyapa van ruim 1 meter hoogte. Sui-dynastie. Musée Guimet, Parijs

Lohans (Arhats)
Nadat de historische boeddha, Siddharta Gautama, de verlichting bereikt had, preekte hij zijn leer 45 jaar in zijn geboortestreek, het noorden van het huidige India. Van zijn leerlingen vallen er 18 de eer van speciale verering te beurt, de zogenaamde Arhats of Lohans. Oorspronkelijk waren het er 16, maar tijdens de Tang-dynastie heeft het Chinese boeddhisme er twee aan toegevoegd. Nog later werd het aantal uitgebreid tot 500.
De Lohans hadden het Nirvana en daarmee het eeuwige leven bereikt. Zij waken voor de zuiverheid van de boeddhistische leer.
De Lohans hebben elk individuele karaktertrekken en worden als heiligen in de tempels vereerd. Ze worden er vaak als groep afgebeeld. Over het algemeen zijn ze afgebeeld als wat oudere kaalhoofdige monniken, met vaak wat verbeten strenge, maar realistische gezichtsuitdrukkingen. De beelden hebben vaak grote artistieke kwaliteiten. Wie kennis wil maken met de afzonderlijke Lohans, kan ze alle 18 vinden op de 'buddhanet' web-site van de Australische "Buddha Dharma Education Association Inc.".

Een bekende 'Chinese' Arhat is Bodhidahrma (Chinees: Damo), de stichter van het Chan-boeddhisme (Zen). Hij is apart vermeld (onderaan de pagina).

De bovenste afbeelding toont een terracotta Lohan, die door middel van een mal in veelvoud geproduceerd is en aangebracht in een van de ontelbare tegeltjes, die de 'Fan ta' pagode in Kaifeng (provincie Henan) bekleden.
(foto GeleDraak.nl 2001)

De zogenaamde 'stomme' Lohan van de middelste afbeelding is uit de Shuangling tempel (Shanxi) afkomstig.
(foto uit: "Focus on Shanxi", Shanxi Provincial Tourism administration)

De kop van de Lohan van de onderste afbeelding is in het bezit van het Rijksmuseum van Volkenkunde in Leiden en mogelijk afkomstig van het boeddhistische grottencomplex Tianlongshan bij Taiyuan (provincie Shanxi).
(foto: Rijksmuseum van Volkenkunde)

Bodhidharma (Chinees: Damo)
Bodhidharma (470 - 543) zou een Indiase koningszoon zijn, die in 520 China aandeed en een uiterst sobere vorm van boeddhisme preekte. Als zodanig wordt hij als stichter van het Chan-boeddhisme (Zen, in het Japans) beschouwd. Hij trok zich terug in het beroemde Shaolin-klooster ten zuiden van Luoyang (Henan), het latere hoofdkwartier van de sekte. Hij werd opgevolgd door een hele serie Chan-patriarchen.

De afbeelding is een deel van een rolschildering van Ding Yunpeng uit 1572, in het bezit van het Museum für Völkerkunde uit Leipzig (D) en is getiteld "Damo steekt de Yangzi over". (Hoogte ca. 200 cm.)