Woordenboek van Maqiao door Han Shaogong,
Uitgeverij De Geus-Novib, 2002.
540 p. 25 Euro ISBN:9050185223 (of bestel online bij Novib)
Het Woordenboek van Maqiao, door Han Shaogong

(Door Geledraak, febr. '03)

"Rood Raken - Bij huwelijken schijnt maagdelijkheid in Maqiao vroeger een taboe geweest te zijn, en als er bij de huwelijksnacht 'rood werd geraakt', zoals dat heette, was dat geen goed teken. Integendeel, als de vrouw voor het huwelijk in verwachting was geraakt en al met een dikke buik rondliep, stemde dat de familie van de bruidegom juist tot tevredenheid (...)"

Een typerend citaat uit het Woordenboek van Maqiao, van Han Shaogong. Het is een knappe poging van Han Shaogong (China 1953) om een beeld te schetsen van het fictieve dorpje Maqiao, in de zuidelijke provincie Hunan. Elk hoofdstuk bevat de uitleg van een woord of begrip dat typerend is voor juist dat dorp. Aan de hand van die beschrijvingen, aangevuld met tal van anekdotes, ontstaat langzaam maar zeker een beeld van het dorp in zijn diverse inwoners.

Een doorlopend verhaal is het Woordenboek dus niet, maar de afzonderlijke woord-hoofdstukken zijn zo boeiend geschreven dat je als lezer telkens benieuwd bent naar het volgende personage of volgende voorval dat ten tonele wordt gevoerd. Telkens ook, bekruipt je de vraag of de beelden die Han schetst ook echt uit het Chinese dorpsleven zijn gegrepen. Hier en daar zijn het ware absurdistische taferelen. De draak steken met het leven op het platteland doet hij echter niet, daarvoor is Han's toon te droog-observerend. Het 'Woordenboek' is kortom een onderhoudende roman, maar het kan zijn dat sommigen 540 pagina's wel wat veel vinden.

In het nawoord schrijft Han Shaogong hoe hij op het idee voor dit boek is gekomen. Toen hij ooit op een markt op het zuidelijke eiland Hainan vroeg naar de naam van een vis, kreeg hij voor hem onbevredigende antwoorden: 'een vis', een 'zeevis', en tot slot werd hem wanhopig toegevoegd 'een grote vis'. Later besefte hij dat de visverkoper niet over een beperkte woordenschat beschikte maar juist uit een grote, in zijn eigen dialect dan wel te verstaan. Han Shaogong, die in standaardchinees probeerde te communiceren, was daar niet alleen op een taal- maar ook op een culturele barriere gestuit. Iedereen zou bij het spreken zijn 'eigen, afzonderlijke woordenboek' moeten hebben, aldus Han.

Tijdens de Culturele Revolutie (1966-1976) is Han Shaogong net als veel van zijn leeftijdsgenoten, tewerkgesteld geweest op het platteland. Hij woonde in noordelijk Hunan, waar hij dus later zijn Maqiao zou situeren.

Eerder zijn zijn boeken Pa Pa Pa en Vrouw Vrouw Vrouw in het Nederlands vertaald (Uitgeverij De Geus)

In tijdschrift het Trage Vuur staat een interview met Han Shaogang, dat ook online is te lezen.

Boekgegevens: Woordenboek van Maqiao door Han Shaogong, vertaald door Mark Leenhouts, Uitgeverij De Geus-Novib, 540 p., 2002, isbn 90 445 0078 3

Meer informatie over de roman vindt u op de site van Novib. Daar is het Woordenboek ook online te bestellen (27,50 Euro excl verzendkosten)