Chinareis: de provincie Yunnan

Inleiding
Opkomst van het toerisme
Kunming
Dali
Lijiang en de Naxi: vrouwen de baas!
Subtropisch Xishuangbanna

Door: Marilou den Outer/Geledraak.nl, dec. 2001

Yunnan is een van de meest exotische provincies van China. Een blik op de kaart leert waarom: ze grenst in het westen aan Birma, in het zuiden aan Vietnam en Laos en in het noorden ondermeer aan Tibet. Het is een bergachtig gebied waar diverse etnische groepen wonen, door de Chinese regering aangeduid als 'minderheden'. Elk met eigen klederdracht en een eigen dialect of taal.

Het gebied dat nu Yunnan heet, was oorspronkelijk geen Chinees gebied. Er heersten koninkrijken, zoals het rijk Nanzhao van het Yi-volk; Dali was het centrum, maar de invloed strekte zich uit tot in Birma, Vietnam en delen van de huidige Chinese provincie Sichuan. In 937 maakte een Bai-vorst een eind aan dit rijk en stichtte het Dali-rijk. Omdat het gebied aan de oude zijderoute naar India lag, hebben de Chinese dynastieen altijd geprobeerd hun invloed daar te vestigen. In de praktijk waren de vorsten in Yunnan tribuutplichtig aan de keizer, maar behielden over het algemeen hun zelfstandigheid.

Wel migreerden in de loop der eeuwen steeds meer Han-Chinezen (etnisch Chinezen) naar Yunnan. Geschat wordt dat op dit moment tweederde van de 40 miljoen inwoners van Yunnan Han-Chinees is. Volgens de officiele cijfers wonen in de Volksrepubliek China 55 verschillende 'minderheden'. Zo'n 25 ervan leven in Yunnan.

De belangrijkste etnische groepen in Yunnan zijn:

Yi, ca. 4 miljoen, in met name Lijiang, Simao, Dali, Xishuangbanna
Bai, ca 1,3 miljoen, in met name Dali (zie foto onder), Lijiang, Kunming
Hani, ca. 1,2 miljoen, in met name Simao, Lincang, Xishuangbanna
Miao, ca 895.000, in met name Zhaotong, Kunming
Naxi, ca. 265.000, in met name Lijiang, Deqing, Dali

Bai vrouwen bij Dali, foto © Geledraak.nl

Ook de natuur in Yunnan mag er zijn. In het oosten ligt de hoogvlakte Yunnan-Guizhou, in het westen diverse bergketens met hoogtes tot 5000 meter en valleien. In het zuiden, in de streek Xishuangbanna, is het enige tropische regenwoud in China te vinden.

Een van de belangrijkste inkomstenbronnen van de provincie is de tabak. Toerisme is een tak van industrie die snel in opkomst is. Nu al staat Yunnan in de top 5 van de bestemmingen in China.

Opkomst toerisme
Yunnan is een kleurrijk gebied met uitstekende mogelijkheden voor toeristen. Veel rugzakreizigers hebben de provincie reeds ontdekt, maar ook groepsreizen doen het gebied aan. Dankzij de toenemende welvaart zijn ook steeds meer Chinese toeristen in Yunnan te vinden. Volgens gegevens van de Chinese overheid staat Yunnan al in de top 5 van toeristische bestemmingen. Een stad als Lijiang telde in het jaar 2000 reeds 3 miljoen toeristen.

Wat de overheid betreft worden dit er spoedig nog meer. Wie in Yunnan rondreist ziet de veranderingen plaatsvinden: hobbelwegen veranderen in asfaltwegen, stukken vlak land in een vliegveld. Het voorbeeld van de ontwikkeling van Lijiang illustreert het tempo: tien jaar geleden telde de stad twee bescheiden guesthouses. Nu staan er 72 hotels, varierend van nul to 5 sterren. In 1995 werd het vliegveld geopend. Ook de reistijden per bus zijn aanzienlijk verkort. Kostte de een rit van Kunming naar Lijiang nog twee dagen, nu duurt de rit Kunming naar Dali 6 tot 8 uur, en vervolgens van Dali naar Lijiang 4 tot 5 uur.

Deze snelle ontwikkeling is goed nieuws voor de doorsnee toerist, die volgens de touroperators graag efficient reist en dus in korte tijd veel dingen wil zien en liefst zo comfortabel mogelijk. De avontuurlijke (rugzak)reiziger zal voor rust en reizigers-romantiek steeds verder de binnenlanden in moeten trekken. Wellicht een aardig nieuwtje voor hen is, dat het nu mogelijk is om vanuit de grensplaats Ruili een dagtocht te maken naar Birma.

Ook doorreizen naar Tibet is mogelijk, zij het lastig. De weg naar Zhongdian en Deqen is soms moeilijk en in de winter soms zelfs niet begaanbaar. Vanuit Litang in Sichuan is het mogelijk Lhasa te bereiken. Ook die route is slecht begaanbaar, zijn er slechte voorzieningen (hotels en bussen) en voor enkele delen kunnen speciale permits worden gevraagd.

Kunming

Is de provinciehoofdstad en telt 1,5 miljoen inwoners. Nog geen vijf jaar geleden had Kunming een aardig oud centrum, met gezellige straatjes en houten huizen. Nu kunnen geboren en getogen Kunmingers die een tijd niet in de stad geweest zijn, de weg er niet meer vinden. Compleet nieuwe straten zijn aangelegd. Hoge flatgebouwen zijn nu eerder regel dan uitzondering. Een en ander is versneld vanwege de internationale tuinbouwexpositie die in 1999 in Kunming werd gehouden. Het Floriade-achtige expo-terrein met inzendingen uit de gehele wereld is overigens te bezoeken.

DE vraag: Is Kunming de moeite waard? Ja en nee.'Ja', omdat er in de meeste Chinese steden, hoe saai op het eerste gezicht ook, genoeg te zien is op straat. Marktjes met allerlei levende en niet levende have (zie foto) ontbreken ook in Kunming niet. grote kans dat u bij een winkelcentrum een groep blinden aantreft die u tegen klein bedrag graag masseren. Makkelijk is dat de jas niet uit hoeft, maar desondanks (of juist daardoor) wordt u stevig aangepakt. Bijkomen kunt u in een aardig park in het noorden, het Cui Hu (Groene Meer) park, met even ten oosten ervan de Yuantong-tempel. En genoeg restaurants met Chinese en westerse smaken.

Vleesverkoper dommelt in op de markt foto © Geledraak.nl

Volgens de plaatselijke jongeren is disco Top One ook inderdaad de nummer 1 uitgaansgelegenheid in de stad. Deze is te vinden in het King World Hotel, niet ver van het station. Toegang is gratis, en er wordt alleen bier uit blik geschonken. In trance wordt flink gerookt, gedronken en, uiteindelijk, ook gedanst. Op muziek die varieert van House, Hip Hop, Heavy Metal van Ramstein en Chinese rap.

Ook buiten de stad is voldoende te zien. Een must volgens de gidsen is het Stenen Woud (Shilin). Een 'woud' van grillig gevormde rotsen, een karstlandschap van 80 hectare groot. In dit gebied leeft de bevolkingsgroep de Sani. (Buitenlandse)bezoekers reageren wisselend. Het goede nieuws is dat de reistijd naar het woud (90 km. van Kunming) door de aanleg van een snelweg binnenkort aanzienlijk zal zijn bekort, van 2,5 uur nu, tot zo'n anderhalf uur.

Aardig, en niet ver van Kunming, zijn de westelijke heuvels, ten westen van het Dianchi Meer. Een rustig ritje met de kabelbaan leidt over de prachtige groene heuvels. Wie lopend weer afdaalt, komt langs kleine grotten (o.a. Long Men, Drakenpoort), met uitzicht op het meer. Verderop aan de voet ligt de Tempel van het Bloemenpaviljoen (Huatingsi, zie foto), de grootste boeddhistische tempel van Kunming. De houten beelden, het houtsnijwerk op de deuren en de vele bloeiende planten maken het tot een fraai geheel en levendig ook, gezien het tempelcomplex ook daadwerkelijk in gebruik is.


Bloementempel bij Kunming foto © Geledraak.nl

Voor wie is Kunming niet erg interessant? Met name voor degenen die hun portie tempels en straatleven hebben gehad in China. Voor hen is Kunming geen echt bijzondere stad. Kunming is dan hooguit een basis van waaruit Yunnan kan worden verkend. Of zelfs om China te verlaten, want er zijn verbindingen met oa Hong Kong, Thailand en andere Zuidoost-Aziatische landen.

Vluchten zijn er oa naar Lijiang, Dali (Xiaguan), Jinghong (in Xishuangbanna). Treinverbindingen zijn er naar Dali (het station is in Xiaguan, nabij Dali), naar Hekou (grens met Vietnam), Panzhihua (in Sichuan), Anshun (in Guizhou). Meer aanvullend vervoer is er per bus, naar overige bestemmingen in Yunnan.

Dali komt in twee soorten: oud en nieuw. Over nieuw kunnen we kort zijn, dit is de stad Xiaguan, vol betonnen bouwsels. De trein uit Kunming komt hier aan. Wie luxe wil verblijven kiest het best een hotel in Xiaguan. Wie sfeer zwaarder laat wegen, kiest voor Dali zelf, ca, 15 kilometer verderop naar het noorden.

In en rond Dali wonen vooral Bai. Voor zover ze nog niet in spijkerbroek rondlopen, zijn de jonge vrouwen herkenbaar aan hun rood en blauwe kleding en de opvallende hoofdtooi. Aan een muts met een lange witte staart is te zien dat de vrouw nog ongetrouwd is. De oudere vrouwen dragen alleen blauwe of zwarte kleding.


De kenmerkende pagode's van Dali, foto © Geledraak.nl

Dali was meer dan 600 jaar het centrum van het Dali-rijk van de Bai. Zoals helaas vaker in China, is van dit verleden niet veel meer zichtbaar. Zo was er eens een groot boeddhistisch tempelcomplex even ten noorden van het huidige Dali. In de Qing-dynastrie is dit door brand verwoest. Gespaard bleven de drie ranke pagodes (San Ta, zie foto), het waarmerk van Dali. De middelste van de drie is met 69 meter de hoogste, telt 16 verdiepingen en is de oudtse (uit de Nanzhao periode in de 9e eeuw). De andere twee zijn 200 jaar later gebouwd, ten tijde van het Dali-rijk. De pagodes bieden een prachtig uitzicht over het Erhai-meer.


De 'Buitenlandersstraat' in Dali, foto © Geledraak.nl

Het souvenir bij uitstek lijkt hier de blauw-witte batik te zijn, gemaakt door de Bai. In de stad, maar ook erbuiten, bijvoorbeeld in Zhoucheng aan de voet van de Tangshan berg, kan dit geen toerist ontgaan. (foto bovenaan deze pagina) 

NOOT van GeleDraak.nl: Deze reis naar Yunnan is mogelijk gemaakt door China-specialist VNC Travel en de luchtvaartmaatschappij China Southern Airlines