(Een inleiding op Yunnan en info over Dali en Kunming staan elders op Geledraak.nl, en voor Xishuangbanna, kijk hier)

Lijiang, en de Naxi

Door: Marilou den Outer/Geledraak.nl, dec. 2001

De bustocht van Dali naar Lijiang (ca 300 km.) voert door fraai landschap (zie foto). Nabij Jianchuan ligt de berg Tiejiashan, die het gebied van de Bai scheidt van dat van de Naxi.



Lijiang is een prachtige stad, althans het oude gedeelte, net zoals geldt voor Dali. De lucht is zuiver en voelbaar ijl (de stad ligt al op een hoogte van 2400 meter), de omringende bergen indrukwekkend. Het stadje is precies zoals op de plaatjes in de brochures beloven. Sfeervolle houten huizen, gezellige straatjes (zie foto) met hier en daar een snelstromende beek. Aardige winkels en hier en daar zelfs een terras.

Let wel: deze indrukken zijn opgedaan op een schitterende heldere dag, medio november. Reizigers die Lijiang in de zomermaanden bezoeken rapporteren wel dat ze 'over de hoofden lopen', zo druk kan het er zijn. Lijiang is sinds eind jaren negentig door de VN organisatie Unesco erkend als wereld cultureel erfgoed en dat feit is vooral bij Chinese toeristen bekend.

De Naxi
De belangrijkste niet-Chinese bevolkingsgroep is de Naxi, van oorsprong Tibetaanse nomaden. De Engelssprekende gids die ons rondleidt is zelf geen Naxi (maar wel getrouwd met een Naxi). Hij zegt zelf volop te delen in de drie passies van Naxi-mannen: de sigaret op nummer 1, een goede vrouw op nummer twee en tot slot de valkenjacht. Wie goed rondkijkt zal deze roofvogels door menigeen aan huis worden gehouden.

Een jongen die wil trouwen bezoekt eerst de aanstaande schoonouders, en neemt een flinke hoeveelheid sigaretten en sterke drank voor hen mee. Is de toestemming verkregen, dan vragen zijn eigen ouders een Dongba-priester een geschikte datum vast te stellen. Dongba zijn shamanen; men neemt aan dat zij oorspronkelijk Tibetaanse Bon-priesters waren.


Een Dongba priester, foto © Geledraak.nl

Dongba zijn een van de weinige Naxi die het opvallende pictogrammenschrift kunnen lezen en een bemiddelende rol spelen met de spirituele wereld. Zij worden tevens gevraagd een inwijdigsceremonie te houden voor het huis van pasgetrouwden. Ook voor toeristen wordt af en toe een ceremonie getoond, bijvoorbeeld op de binnenplaats van het Dongba Cultureel Onderzoeksinstituut in het park van de Zwarte Draken-vijver (Heilongtan). (zie foto)



Van oorsprong hebben de Naxi-vrouwen een sterke economische positie. Zij waren het die het geld beheerden, erfden en het hele huishouden bestierden. Deze traditie is vandaag de dag nog slechts te vinden bij een kleine tak van Naxi, het 25000 zielen tellende Mosuo-volk. Zij wonen met name in het gebied 200 km ten noordoosten van Lijiang, aan het Lugu-meer. Zij kennen nog de traditie van het 'wandelende huwelijk'. Zodra zij 18 jaar oud zijn, kunnen jongens (uitsluitend!) 's nachts op bezoek bij meisjes. Gevolg is dat mannen bij meerdere vrouwen kinderen kunnen hebben. De vrouw is verantwoordelijk voor de opvoeding van de kinderen en de kinderen dragen ook haar familienaam.

Terug naar Lijiang. Het bekendste avondvertier is een bezoek aan een concert van Naxi-muzikanten. De voormalig leraar Engels en Naxi Xuan Ke, heeft begin jaren tachtig het initiatief genomen om de oude Naxi-muziek weer nieuw leven in te blazen. Het begon met een klein orkestje op straat, met vooral buitenlandse backpackers als toeschouwer. Inmiddels is het een flink orkest, met dagelijkse optredens in een sfeervolle oude zaal.

Ook bij Chinezen zijn de optredens nu zeer in trek. Uit heel China komen zij naar Lijiang voor een avondje entertainment en het orkest treedt ook elders in China op. Orkestleider Xuan Ke, is met zijn 72 jaren nog een jonkie vergeleken met de meeste orkestleden.


Het Naxi orkest van Xuan Ke; klik op de foto om een kort fragment te beluisteren. Foto © Geledraak.nl

Met grappen à la Wim Kan, ondermeer over de culturele revolutie waarvan hij zelf het slachtoffer is geweest, krijgt hij de zaal regelmatig plat. Volgens kenners was de humor van Xuan Ke tot voor enkele jaren geleden veel scherper, met harde woorden over de politiek. Nu hij zelf deel is geworden van het establishment, is hij milder, zo wordt gezegd. Overigens is de muziek die ten gehore wordt gebracht inmiddels geen Naxi-muziek meer, maar muziek van taoistische oorsprong.
Wie meer volksmuziek uit Yunnan wil horen, kan terecht op deze Chinese muziek-site

Jaden Draak Sneeuw Berg
Een bezoek aan het park van de Zwarte Draken vijver is zeker de moeite waard, al was het alleen maar om te genieten van het prachtige en fotogenieke uitzicht op de Jaden Draak Sneeuw Berg (Yulongxue Shan).
Een bezoek aan de berg zelf is ook zeker aan te raden. Na een busrit over 35 kilometer brengt u aan de voet van de berg. Voor de statistiek: hier is onlangs een golfcourse aangelegd, 'de meest hoogelegen baan ter wereld' en vooral in trek bij bezoekers uit Japan en Hong Kong. Dan stapt u in de kabelbaan, eveneens de 'hoogst gelegen ter wereld'.


Jaden Draak Sneeuw Berg, foto © Geledraak.nl

Spectaculair is het zeker, om in korte tijd van 3200 naar 4500 meter te worden vervoerd. Eerst zijn nog azalea's te zien maar al snel daarna domineren ruige rotshellingen, mistflarden, witte, wattige wolken en uiteindelijk een dik pak verse sneeuw. (zie foto) Wie letterlijk genoeg adem heeft kan het erop wagen de laatste 150 meter te voet af te leggen voor een fraai uitzicht op de gletscher. Aan de voet van de kabelbaan zijn overigens handzame zuurstofflesjes te koop.

NOOT van GeleDraak.nl: Deze reis naar Yunnan is mogelijk gemaakt door China-specialist VNC Travel en de luchtvaartmaatschappij China Southern Airlines