Portretten en biografische gegevens van de keizers van de Qing-dynastie

Portret (geïdealiseerd)

Persoonlijke gegevens en belangrijkste feiten uit het leven (De Qing-dynastie vangt volgens de Chinese geschiedsschrijving aan in 1644, bij de inname van Peking en de dood van de laatste officiele Ming-keizer. De Mantsjoes hadden hun dynastie echter al gevestigd voor 1644. Vandaar dat de eerste twee hieronder genoemde personen formeel nooit keizer van China zijn geweest en dus geen periodenaam hebben. De Qing-keizers worden over het algemeen aangeduid door de periodenaam (=nianhao); formeel is echter hun postume naam de juiste aanduiding; hun persoonlijke naam komt men het minst tegen. Evenals bij de voorafgaande Ming-dynastie, hielden de Qing-keizers slechts één periodenaam aan voor hun gehele regeringsperiode).

Persoonlijke naam: Nurhaci; Postume naam: Taizu ("Grote voorvader") Leefde: 1559-1626. Hij wist de Jurchen-stammen te verenigen en riep zichzelf in 1616 tot keizer uit van de Latere-Jin-dynastie. Hij maakte vaak gebruik van Chinese adviseurs. Invoering van het vendel-systeem. Invoering van het Mantsjoe-schrift, dat gebaseerd is op het Mongoolse schrift; Vele Chinese klassieke werken werden vertaald in de de taal van de Mantsjoes en oefenden daarmee grote invloed uit op de organisatie van dit groeiende rijk aan de rand van Chinese beschaving. Hij richtte in 1626 Moekden (Shenyang) als hoofdstad van de dynastie in, waarbij het Chinese stelsel van instellingen gekopiëerd werd.

Persoonlijke naam: Abahai; Postume naam: (Qing-) Taizong Achtste zoon van Nurhaci Regeerde: 1626-1643 (leefde 1592-1643) Stichtte in 1636 de Qing-dynastie. Onderwierp Korea in 1637.

Periodenaam (nianhao): Shunzhi Persoonlijke naam: Fulin; Postume naam: Shizu Zoon van Abahai. Leefde: 1638-1661. Regeerde: 1643-1661 (eerst onder regentschap van Dorgon, de veertiende zoon van Nurhaci, die leefde van 1612 tot 1650) Shunzhi was de eerste Qing-keizer die formeel over China regeerde. Hij schijnt weinig interesse in regeren gehad te hebben. Hij was vooral toegewijd aan de schilderkunst en contemplatie. Er wordt geschreven dat hij vrijwel permanent in een boeddhistisch klooster verbleef. Een bekende schildering voorstellende Bodhidarma, die de Yangzi-rivier oversteekt, wordt aan hem toegeschreven (1655; Museum van Oost-Aziatische kunst Stockholm)

Periodenaam (nianhao): Kangxi; Persoonlijke naam: Xuanye; Postume naam: Shengzu Regeerde: 1662-1722, vanaf zijn dertiende jaar. Achterkleinkind van Nurhaci. Hij wist door zijn vele militaire successen het rijk uit te breiden, ver voorbij de grenzen van de voorafgaande dynastieën. Tevens, door zijn eigen grote belezenheid en kennis van de Chinese cultuur, wist hij de Chinese intellectuele elite voor zich te winnen. Hij wordt door velen beschouwd als de meest succesvolle van alle Chinese keizers.

Periodenaam (nianhao): Yongzheng; Persoonlijke naam: Yinzhen; Postume naam: Shizong Regeerde: 1723-1735. Zoon van Kangxi. Hij kwam door en staatsgreep aan de macht. Tijdens zijn regering werd een uitgebreid controle (spionage) systeem in werking gesteld, waarbij de keizer persoonlijk en exclusief op de hoogte werd gehouden door een netwerk van informanten. De welwillende houding t.o.v. buitenlanders tijdens Kangxi veranderde in een politiek van isolatie en vermijding van contacten met westerlingen. Desondanks behoorde de regering van de Yongzheng-keizer samen met de voorafgaande en de volgende, tot de bloeiperiode van de Qing-dynastie.

Periodenaam (nianhao): Qianlong; Persoonlijke naam: Hongli; Postume naam: Gaozong Regeerde: 1736-1795, overleden in 1799. De lange Qianlong-periode staat bekend als de meest grandioze tijdens de Qing-dynastie. Deze keizer was buitengewoon actief op allerlei gebied. De reputatie van zijn regering wordt overschaduwd door de laatste jaren van zijn bewind, toen zijn geestelijke vermogens het begeven hadden en er allerlei misstanden ontstonden aan het hof en in het rijk. Formeel had hij in 1796 afstand van de troon gedaan uit piëteit voor de grote Kangxi-keizer, die 60 jaar geregeerd had. Hij bleef echter tot zijn dood aan de touwtjes trekken. Tijdens de nadagen van de Qianlong-periode begon de opstand van de 'Witte Lotus' (1796-1804), vaak beschouwd als het keerpunt ten kwade in de Qing-dynastie.

Periodenaam (nianhao): Jiaqing; Persoonlijke naam: Yongyan; Postume naam: Renzong Regeerde: 1796-1820, (leefde: 1760-1820). Hij probeerde de corruptie in het staatsapparaat een halt toe te roepen, maar had niet de persoonlijkheid die daarvoor nodig was. Hij stierf aan in zonnesteek in het zomerpaleis te Jehol.

Periodenaam (nianhao): Daoguang; Persoonlijke naam: Minning; Postume naam: Xuanzong Zoon van de Jiaqing-keizer; Regeerde: 1821-1850. Hij had geen krachtige persoonlijkheid, maar probeerde desondanks -tevergeefs- een einde te maken aan de opiumhandel van de Engelsen. Gevolg was de opiumoorlog (1839-1840) en de vernederende vrede van Nanking (1842).

Periodenaam (nianhao): Xianfeng; Persoonlijke naam: Yizhu; Postume naam: Wenzong Vierde zoon van de Daoguang keizer. Regeerde: 1851-1861 Hij regeerde tijdens een periode van grote problemen, zoals opstanden, buitenlandse aggressie en inflatie. Hij leefde teruggetrokken en stierf reeds op zijn dertigste levensjaar in Jehol.

Periodenaam (nianhao): Tongzhi; Persoonlijke naam: Zaichun; Postume naam: Muzong Zoon van de Xianfeng-keizer. Regeerde: 1862-1874 Hij besteeg de troon op 6-jarige leeftijd en stond onder regentschap van zijn moeder, de keizerin-weduwe Xici. Hij stierf aan de pokken. Boze tongen beweren dat Xici hem vermoord zou hebben.

Periodenaam (nianhao): Guangxu; Persoonlijke naam: Zaitian; Postume naam: Dezong Zoon van een broer van de Xianfeng-keizer. Regeerde: 1875-1908 De keizerin-weduwe Xici zou er de hand gehad hebben dat hij op de troon kwam. Zij oefende de hierna de feitelijke macht uit. Toen de keizer in 1898 een te onafhankelijke hervormingsgezinde politiek wilde volgen, zette zij hem gevangen. Hij stierf op 37-jarige leeftijd.

Periodenaam (nianhao): Xuantong Neefje van de Guangxu keizer. Leefde: 1905-1967 Regeerde: 1909-1911 (kwam als 2-jarige op de troon). Persoonlijke naam: Puyi (Aisin Goro, Henry Pu Yi); Postume naam: Modi Laatste keizer van China. Opstanden dwongen hem tot aftreden (formeel in 1912). Hij mocht met een beperkte hofhouding in de Verboden Stad blijven wonen. Tijdens de Japanse bezetting liet hij zich in 1934 verleiden de keizerstitel nog eens aan te nemen van de marionettenstaat Mantsjoekwo (Manzhouguo).  De periodetitel (nianhao) was Kangde. In augustus 1945 werd Puyi door de troepen van de Sovjet-Unie gearresteerd en in moskou gevangen gezet. In 1950 leverde Moskou hem uit aan de communistische Volksrepubliek en werd hij in een heropvoedingskamp geïnterneerd. Zijn vrijlating volgde in december 1959, waarbij hij door premier Zhou Enlai persoonlijk werd ontvangen. Enige tijd was hij  tuinman in de Botanische tuin van Peking. In 1964 publiceerde hij zijn autobiografie. Puyi overleed in 1967 als min of meer vrij man in Peking aan kanker. In 1987 maakte de beroemde Italiaanse regiseur Bertolucci een film over zijn leven ("The last emperor"). Deze wat sentimentele film over Puyi's jeugd en latere gevangenschap leverde maar liefst negen Oscars op.