Dagboekaantekeningen, deel I: Jingdezhen
"De hele stad, 1,5 miljoen inwoners groot, draait om porselein"

De weg naar Jingdezhen..
Afgelopen oktober 2005 ben ik afgereisd naar China voor een werkperiode in een ontwerpstudio in Shanghai en Jingdezhen. Hier zal ik enkele maanden werken aan nieuwe collectie porselein-producten.

Ik zal mezelf even kort introduceren. Mijn naam is Judith van den Boom, 28 jaar, productontwerper afkomstig uit Utrecht. Januari 2005 afgestudeerd aan de Academie Art & Design in Arnhem. Daar heb ik mijn afstudeer collectie in porselein vervaardigd in samenwerking met de Koninklijke Porceleyne Fles uit Delft.
De collectie is binnen en buiten Nederland erg goed ontvangen op o.a. exposities in Amsterdam, New York en Londen. Ik wilde een stap verder gaan, niet binnen de Nederlandse ontwerpwereld blijven en kwam terecht in porseleinland China. Hier was de kans om voor enkele maanden zelfstandig aan een collectie te werken. Een grote stap en uitdaging om te werken in een onbekende cultuur. Contacten leggen met Chinese ontwerpers, fabrikanten en cultuur om zo van elkaar te leren en een internationaal netwerk op te bouwen.

Mijn nieuwe collectie heet My Yellow Brick Road en gaat over mijn persoonlijke reis in China. In oktober '06 zal ik voor 2 jaar naar Londen verhuizen om mijn master in design te starten en hier zal ik mijn ervaring met China omzetten in een samenwerking.

De komende weken zal ik een deel van mijn dagboek te publiceren op Gele Draak om zo een beeld te geven van mijn vakgebied in het fascinerende stadje Jingdezhen. De porseleinen stad waar eeuwenlang hoogwaardig aardewerk werd vervaardigd. Tegenwoordig is de stad nog volop in productie om haar imago van porseleinstad hoog te houden.

In Jingdezhen zal ik een kleine productie opzetten en een beeld proberen te krijgen van de positie van Jingdezhen, als het gaat om hedendaags porselein en ontwerpen. Ik zal meerder weken in Jingdezhen verblijven, een deel in december en het grootste deel van januari 2006, daarna vertrek ik terug naar de studio in Shanghai.

Dagboek deel I :

"Jingdezhen is geweldig, een stad in mooie glooiende heuvels met echt Chinees karakter en leefwijze. Nee, dan bedoel ik niet gekrulde oude daken en romantisch China maar een China wat een hard bestaan leeft in de heuvels met ijskoude nachten. Toch trok het me erg aan, misschien het enorme contrast met Shanghai en ook omdat het iets geks heeft: het hele stadje draait om porselein. Een stad met meer dan 1,5 miljoen inwoners, allen werkend in de porselein industrie.


Alles draait om porselein in Jingdezhen, foto © Judith van den Boom

Beeld je eens in dat iedereen in Utrecht bijvoorbeeld in een kledingfabriek werkt. En dat er in de stad een straat is waar uitsluitend wol wordt verkocht, een straat met alleen knopen verkoopt en een straat vol kledinghangers. Tientallen winkels met dezelfde producten in één straat en buiten die straat niks. Zo gaat het er in Jingdezhen aan toe, opgedeeld in een systeem.
Het geeft een bijna sprookjesachtige kant aan een verder grauw stadje. Het stadje is vol met werkplaatsen allemaal ingedeeld in specialisaties.

Vazen op straat , in de modder
Voor mij is het normaal om het hele proces in handen te hebben van schets tot uiteindelijk product. Gipsen mallen maken, porselein gieten en glazuren. Hier heeft iedereen zijn professie en weet niks af van de volgende stap. Generatie aan generatie word de kennis overgebracht en families werken hard aan hun bestaan. De straten staan vol traditioneel keramiek, vazen en blauw beschilderde beelden. De schalen en vazen staan gewoon in de modder alsof ze geen waarde hebben.

Nergens is een modern stuk te ontdekken, die gaan allemaal via de achterdeur naar buiten. Het gaat om slechts kleine orders naar het buitenland. Het is een fascinerend stadje als je in deze branche zit.
Vandaag ben ik met Chris (Canadese ontwerper) en Jiang Bo (Chinese jongen) mee geweest naar een fabriekje waar Chris een order wilde plaatsen voor vazen. Je levert een tekening in en overlegt buiten, beetje handjeklap idee. (zie foto)


Een paar weken later staat er een krat op de stoep kant en klaar geglazuurd werk, klaar voor de verkoop. Dit is natuurlijk ideaal. Het is een wijkje ligt op 10 minuten met de taxi vanaf de studio. Werkplaatsen vol keramiek. Buiten in de stoffige straten staan vazen te drogen uit de mal en complete producties vinden op straat plaats.

Hé, een bekende vaas!
Ineens zag ik een erg bekende vaas die verkocht word in Nederland. Norman Trapman heeft die ontworpen - die komt hier blijkbaar ook voor zijn producties. Honderden vazen staan hier buiten in de zon wachtend op kratten met stro om verscheept te worden naar Nederland. Gek idee, nu weet ik dat die vaas hier maar 8 euro kost en in Amsterdam 200 euro moet opbrengen.
Vreemd is dat hier nooit de ontwerpers zelf komen, ze leveren tekeningen en plannen in, en een contactpersoon komt hier voor onderhandelingen en uitvoering. Nu was ik zelf op de plek waar alles gebeurde, het was erg goed om dit te zien en beter nog om morgen zelf een onderhandeling aan te gaan. Ik leg zelf hier mijn contacten en doe mee in bijna onverstaanbare onderhandelingen.

Er is hier een fabriek die transfers kan maken van je eigen tekeningen, dit zijn prints en tekeningen die je op je glazuur brandt. Ik wil mijn verhalen en denkwereld in mijn werk omzetten dus was dit de uitgelezen kans. Aan het eind van de middag ben ik met Chris naar de fabriek gelopen. Een groot terrein met verwilderde klimplanten en verdwaalde palmbomen tussen afgebroken gebouwen. Op het terrein grote loodsen en schoorstenen -  verlaten. Dit immens grote terrein was ooit de grootste fabriek, nu failliet en allerlei kleine fabriekjes hebben een loods of gebouw veroverd en werken daar nu. 

Hoe zit het met de kwaliteit?
Ik heb leverde mijn tekening in en kreeg een rondleiding door het oude pand vol zeefdrukken en overal potten met gele lak. Over 3 dagen, dat is erg snel, kan ik mijn 200 vellen ophalen en met deze stapel kan ik maanden doen. Vandaag ben ik met mijn tekening zelf naar de fabriek gegaan om een model en een kleine serie te laten maken.
Normaal doe ik alles zelf maar nu geef ik het eerste deel van het proces uit handen om hiervan te leren en het resultaat te zien. Is de kwaliteit wel goed als het om niet traditioneel werk gaat?

Hier worden dag na dag honderden vazen geproduceerd en als nep origineel verkocht over de hele wereld. De werknemers doen, maar denken niet. Zonder strikte aanwijzingen kan er wel een heel ander product uit komen. Het is een mooi vak om je zo te specialiseren maar heeft ook een treurige kant, als je ziet hoe de werknemers zijn veranderd in menselijke robots van de porseleinen productie in Jingdezhen.
Ik heb 2 fabrieken bezocht voor mijn productie die een goede band hebben met de studio waar ik werk, zodat ik beter op het eindresultaat kan vertrouwen. Het blijft een feit: als je hier als enige westerling rondloopt loop jet het risico te worden afgezet. Goede vriendschappelijke contacten leggen is belangrijk, om serieus zaken te doen.


Marktplaats: vazen en nog eens vazen, foto © Judith van den Boom

Ik heb de hele dag mijn lijst afgewerkt, heb verschillende fabriekjes bezocht en ben erg benieuwd naar 26 december als ik dan weer hier terugkom voor enkel weken, zijn mijn kommen, vazen en sokken af. Hoe zullen ze eruit zien? Is het exact wat ik hoopte? De spanning loopt wel beetje op,  omdat ik normaal het proces zelf in handen heb en nu uit handen geef. In januari kom ik terug om al het handwerk en beschilderen zelf te doen, maar het proces van mal tot eerste keer keer in de oven is in handen van de mensen in Jingdezhen.
Jiang Bo gaat aankomende week voor mij bij de kommen fabriek kijken om te zien hoe ze zijn, en hij stuurt me er foto's van, maar het blijft een avontuur waar ik als jonge ontwerper mijn weg vind."