|
|
|
|
Dagboekaantekeningen, deel II :
Jingdezhen
Opnieuw doet Judith een veelheid
aan ervaringen op: gebreide sokken als inspiratiebron, ovens zo groot dat
je er een huis in kunt bakken en de (Hollandse?) constatering dat in Jingdezhen
veel potentieel is dat door gebrek aan efficientie nauwelijks wordt
benut Tijdens mijn week terug in de studio in Shanghai heb ik weer veel
contact gehad met de mensen in Jingdezhen, ik begreep ook ineens wat het
betekent om echt bovenop je werk te zitten. Ik had tekeningen ingeleverd die
erg gedetailleerd waren maar mischien iets teveel tot de verbeelding over
lieten. Dat stukje vrijheid was groot en de foto die ik kreeg toegestuurd
van een gipsmodel deed me schrikken, het was zo anders! Ik wist dat ik eind
december weer terug zou gaan en heb afgesproken een paar dagen te wachten zodat
ik erbij kan zijn en zelfs de onderhandeling kan bijwonen over het maken van het
ontwerp. Een wijs besluit wat uiteindelijk in een goede verhouding tussen mij en
de maker resulteerde.
Vanaf het vliegveld Jingdezhen ben ik direct
doorgereden naar de fabriek, waar de man mij opwachtte die het gipsen model had
gemaakt; een jonge Chinese man die de zaak van zijn vader had overgenomen.
In het begin werd ik beetje onwennig behandeld: misschien omdat ze niet
gewend waren met een vrouw te onderhandelen en dan nog een die zich overal mee
wil bemoeien.
Jiang Bo legde op mijn verzoek uit, dat ik dit
werk normaal ook doe en de sfeer draaide ineens om in een sfeer vol waardering -
wat voor mij als nieuweling wel even prettig was. Meneer Wan zou mijn
model maken terwijl ik erbij was, zodat ik aanwijzingen kon geven.
Halverwege het maakproces stopte hij en vertelde hij via Jiang Bo dat
hij precies aanvoelde wat ik wilde, hij merkte dat we hetzelfde dachten over
vorm en met een grote glimlach ging hij weer verder. Ik was inmiddels erg
enthousiast terwijl we samen naar vormen keken en beslisten over mooi en lelijk.
Het werd me duidelijk dat meneer Wan zeker wel met vrijheid kon werken, hij
wilde alleen graag even een extra bevestiging van mijn kant.. Een volgende
keer zou dit veel makkelijker gaan.
De hoogste vazen, de grootste
ovens ... Vandaag was het tijd om even de extremen van de stad te gaan
bekijken en ik ben gestart bij een fabriek die de hoogste vazen in China kan
maken: porseleinen vazen tot 4 meter hoog. De taxi zette ons af en we
kregen een rondleiding van de eigenaar door de kleine fabriek. Op de grote
buitenwerkplaats stegen de blauw beschilderde vazen van 3 meter hoog uit boven
de schuur. Een fascinerend gezicht, een het geeft een gevoel van macht en
beheersing van materiaal als je zo'n grote vaas kan maken.

Ook worden
sommige helemaal met de hand ingekerfd met patronen. Het duurt dagen
voordat ze er een af hebben. Erg indrukwekkend en het geeft mij veel impulsen.
Ja, mijn creatieve kant kan niet stilstaan als ik op zo'n terrein loop. En dan
te bedenken dat zo'n vaas van 3 meter hoog relatief weinig kost. De
uurlonen zijn erg laag.
Je kunt er een huis in bakken
.. Verder door een jungle van hoge vazen lopen we richting de grootste
oven van Jingdezhen. Je kan er een huis is bakken. China staat er om bekend om
altijd maar het grootste te vervaardigen, altijd net een stapje hoger, als het
gaat om architectuur, steden en nu dus ook bewezen: porseleinen vazen. Soms
jammer dat dit verborgen is voor de buitenwereld, de wereld van de productie
blijft achter gesloten deuren.
Mijn eerste modellen zijn binnen, niet die
van keramiek maar: gebreide sokken! De inspiratie van het dagelijkse
straatleven laat me niet los en wetende dat op iedere hoek van de straat clubjes
vrouwen zitten te breien, leek mij dit de ideale manier om de vrouwen van
Jingdezhen beter te leren kennen. De schoonmaakster van de studio breit iedere
minuut die ze niet werkt en op een middag heeft ze op mijn verzoek al haar
breiende vriendinnen uitgenodigd om te kijken naar mijn tekeningen.
In
de straten van Jingdezhen wordt alles opgehangen, aan waslijnen, rauw vlees,
organen in pekel, wasgoed , schoenen etc. De raarste objecten die mij een
surreëel straatbeeld bezorgden.

Nu breien enkele vrouwen in
Jingdezhen kleurrijke vormen die ik eventueel in mijn werk wil gebruiken in
combinatie met keramiek. Er is nu een proefserie gemaakt die ik kan uittesten.
Vrijdagmiddag langs een werkplaats geweest waar ze uiterst verfijnd
bloemen uit porselein maken. Het is erg mooi en zo gedetailleerd dat het net
echt lijkt. Doet denken aan de bruidstaartbloemen.

Toch valt me hier ook
weer opnieuw op: de vrouwen die hier werken kunnen deze dingen perfect
fabriceren, maar als ze je iets anders vraagt, zoals b.v. een iets andere
vorm, dan ontstaat direct onzekerheid. Ik heb een ontwerp voor een
lepelvorm en wilde eens zien wat men er hier mee kon doen. Echter, het was
niet naar mijn zin. Na een week onderhandelen heb ik toch moeten
beslissen om het hierbij te laten voor het moment. Opnieuw de confrontatie
met de verschillen in instelling: op deze werkplaats wordt
niet verlangd naar vernieuwing of uitdaging. In tegendeel, ze begonnen deze
Hollandse nu wel lastig te vinden. Waarom kon ze niet gewoon een mooie
bruidstaart bloem laten maken op een bordje voor aan de muur, zoals de honderden
die hier de deur uitgaan. Je leert hier ook je grens te trekken tussen
toegeven aan mogelijkheden in productie en het belang van het ontwerp.
De
dagen vliegen om. Ik heb hier de afgelopen weken veel werk opgestart en leg
alles vast op film en foto. Dat is belangrijk, want er is hier zoveel te zien
dat je makkelijk dingen vergeet. Vandaag ben ik door een hoosbui naar de straat
van glazuurwinkels gefietst om daar mijn glazuur te kopen, een mix van echte
pottenbakkers kleuren en hip design. Alles is hier te krijgen, als een echte
Chinees ben ik met een grote ton achterop weer terug gegaan door de regen. Op
naar de man die alles voor me stookt in de oven. Omdat alles is ingedeeld in
specialisaties en straten ben je constant op pad met je werk om alles voor
elkaar te krijgen, dit ervaar ik als erg onpraktisch maar ook een uitdaging. De
regering verbiedt het om samen te scholen, dus iedereen werkt achteraf in
een straatje in zijn eigen werkplaats. Toch is het zonde dat zoveel kennis
van het vak niet optimaal gebruikt word. De mensen wachten op klanten, ze zijn
niet bereikbaar - je moet hun werkplaats maar net kennen. Als deze
mensen nou eens de kans zouden krijgen om hun krachten te bundelen en door
bijvoorbeeld een basisruimte te hebben, waar toegang is met computers. Dat zou
deze mensen veel meer werk opleveren. De man die de ovenwerkplaats heeft,
woont met een matras naast zijn oven en stookt alles tegen betaling wat mensen
komen brengen, hij kan er maar net rond van komen maar is zo behulpzaam en weet
alles als het om ovens gaat. Een bijna treurig gevoel als je weet dat het ook
anders kan, maar deze mensen leven hun leven al jaren zo en het zal niet snel
veranderen.Toch vraag ik me steeds meer af of er niet een andere weg gegaan kan
worden. Er is een tweedeling tussen de mensen, een kloof tussen vernieuwing en
oud en vertrouwd, dit is natuurlijk niet alleen in Jingdezhen maar ook in
Nederland, alleen hier is het zichtbaar op straat in de extreme contrasten."
Laatst gewijzigd op:
6-1-2006
|
|
|
|