Gulangyu: eilandje vol westerse voetsporen

bekijk ook de historische foto's

Het eilandje Gulangyu ligt op een flinke steenworp van Xiamen aan de kust van Fujian.

Gulangyu, met uitzicht op Xiamen, foto Geledraak.nl 1998

In 1843 werd Xiamen bij het Verdrag van Nanjing (na de Opiumoorlog) gedwongen zich open te stellen als haven voor buitenlandse handel. Het jaar daarop opende Groot Brittannie als eerste een consulaat op Gulangyu, gevolgd door de VS, en in 1857 door Nederland.

Volgens informatie uit het boek 'Old Photos of Xiamen' (1999) was het Nederlandse consulaat vanaf 1937 gevestigd op (huidige) 5 Zhonghua Road, waar het gebouw werd gedeeld met de Nederlandsch-Indische Handels Bank.

Geledraak ontving een email van de Brit Ashley Brewin, die erop wijst dat hetzelfde gebouw bewoond is geweest door de Vrijmetselaars, en wel van 1879-1941. Het gaat om de Corinthian Lodge of Amoy.
Brewin ontleent deze informatie aan het boek 'Amoy, The Port and the Lodge'. De informatie wordt onderbouwd met notariële aktes. Dat het consulaat in datzelfde gebouw was gevestigd lijkt dus zeer twijfelachtig.
Maar een link met Nederland lijkt wel te bestaan: in 1941, toen de Vrijmetselaars uit Gulangyu vertrokken, wilden zij eigenaar blijven van het gebouw. De Nederlandse Vrijmetselaar Melchars nam de taak op zich om de akte te verlengen. Melchars was tevens werkzaam bij de Nederlandsch-Indische Handels Bank.
Het lijkt er dus op dat er nog volop voer is voor archief-onderzoekers: wat is de ware geschiedenis van het consulaat en de bank op Gulangyu?.

De Corinthian Lodge en de Ionic Lodge zijn nu gevestigd in Hong Kong.

Zie voor een schematische plattegrond van Gulangyu, de website Amoymagic.com. (een plattegrond Xiamen/Gulangyu op papier is te bestellen in Geledraak webshop Zaiton).

Het Nederlands consulaat / de Vrijmetselaars, op Gulangyu. Het is rond 2000 gesloopt (foto © Ashley Brewin)

Een ansichtkaart van het gebouw en omgeving van de Vrijmetselaars op Gulangyu, rond 1900. (fotograaf: Mee Cheung).