Ik heb uiteraard meerdere reacties gehad met de strekking van uw brief, want uw sentiment over mijn optreden wordt breed gedeeld onder China-kenners.

Behalve dat ik u er op wijs dat er in het lied NienaChina geen regel staat die niet op gedocumenteerde feiten berust, dat het bovendien bedoeld is voor het Nederlandse publiek, en dat wij in China ongetwijfeld een ander lied zouden zingen, heb ik ook een brief geschreven aan mijn eerste criticus, waarin ik uitleg waarom je soms beter niet in een land kan verblijven om te kunnen oordelen over de misdaden die het begaat. Ik voeg de brief hierbij, maar heb niet de illusie dat u daardoor van mening verandert. De geschiedenis leert dat er twee soorten mensen zijn in deze debatten, en u hoort bij de ene soort, ik bij de andere.

U wilt zelfs ondanks uw Oost Europa-ervaring en -kennis niet inzien wat het enige essentiele en doorslaggevende verschil is tussen Roemenie en de andere moeizaam opklauterende democratieen enerzijds, en China aan de andere kant: namelijk het verdwijnen van de eenpartijstaat, en het inrichten van iets wat op onafhankelijke rechtspraak lijkt.

In China is de eenpartijstaat misschien wel sterker dan ooit, dankzij z’n menselijke, kapitalistische gezicht. En ondanks alle gruwelijke precedenten van de 20ste eeuw, trappen jullie cultuurminnaars en zakenlieden en toeristen er met tienduizenden tegelijk opnieuw in. Je moet geen partij kiezen voor de 400 miljoen Chinezen die het nu goed hebben en het wel best vinden, zolang de boze 800 miljoen eronder gehouden worden, en de hen vertegenwoordigende ‘lastpakken’ hun mond houden. Je moet op zoek naar Gao Zhisheng en Hu Jia. We weten namelijk weer even niet waar deze uiterst moedige mensen op het ogenblik zijn. Ik denk niet in een Zomerpaleis met satijnen kussens. Zolang er nog 1 (een) onschuldige persoon verdwijnt en gemarteld wordt omdat hij zich tegen de regering uitspreekt, horen alle vorderingen van China op welk gebied dan ook, met diep wantrouwen bejegend te worden.

En dat heeft niets, maar dan ook niets te maken met 5000 jaar Chinese cultuur, of schaamte, of eergevoel, of fatsoen. Taiwan en Hong Kong worden ook bewoond door Chinezen, en die begrijpen blijkbaar wel hoe je een rechtsstaat kunt onderhouden.

Ik wens U goede zaken, want ik ben in het geheel niet tegen isolatie, of een boycot van China op wat voor gebied dan ook, cultuur wel in de laatste plaats. Behalve als het gaat om evenementen en deals die deel uitmaken van Chinese regeringspropaganda. En daar zijn de Olympische Spelen de allerbelangrijkste van.

Met vriendelijke groet,
Erik van Muiswinkel