adverteren     onze diensten     Twitter     contact     disclaimer     privacy     redactiestatuut     over Geledraak.nl     sitemap  
 
 
 
artikel doorsturen  

Gastpagina's

VNC Asia Travel - al 35 jaar
Dé China specialist!
Stichting EuSino
Jouw Chinareis
Art-Special-Made
Beijing Service Bureau
DimSum reizen
China online reizen
Yangshuo Travel
MING Translations
Chinees leren in Beijing
Van Verre China reizen
Yunnan Minority Travel
China Minority Travel
Xiahe-Tibet Travel



In de spotlights:

Chinees leren in 12 lessen met "Zhong Wen, basiscursus Mandarijn Chinees" voor maar
€ 21,25. Met online uitspraakvoorbeelden. Zie chineseschoolholland.nl

Cursussen Chinees op diverse niveau's in Haarlem, Ikleerchinees.nl / Geledraak.nl (meer info)

Uw bedrijf in de spotlights?
Handig voor korte acties zoals nieuw bedrijf of aanbiedingen. Max. 20 woorden. Lees hier meer..!

Deze week op televisie
China op TV en radio
Lees de tv tips voor de komende week op de
tv tips pagina.

De 'Vijf Klassieken' (Wu jing) van de Chinese literatuur

De oudste Chinese literatuur is, voor zover bekend, ontstaan tijdens de periode van de ‘Strijdende Staten’ (481-221 v. Chr.). Het was in deze bloeitijd van de Chinese oude filosofie dat o.a. het klassieke confucianisme grotendeels haar definitieve vorm heeft gekregen. De aanhangers van de confucionistische leer beschouwden een vijftal antieke literaire werken als de bron van alle wijsheid. Deze 5 boeken, de meest gezaghebbende van de oude Chinese literatuur en filosofie staan bekend als ‘de Vijf Klassieken’ of Wu jing [jing betekent “klassiek werk”].

  • Shijing, Boek der Oden
  • Shujing, Boek der Oorkonden
  • Liji, Boek der Riten
  • Yijing, Boek der Veranderingen (ook gespeld als “I-Ching” of “I Tjing”)
  • Chunqiu, Lente en Herfst Annalen.

Een andere bekende klassieke lijst van filosofische ‘top’-werken zijn de zogenaamde Dertien Klassieken. Hieronder vallen de Vijf Klassieken - waarbij de Liji (het Boek der Riten) in de vorm van de drie afzonderlijke delen voor drie telt en ook de drie commentaren bij de Chunqiu afzonderlijk zijn opgenomen. Hierbij komen nog de Erya (een lexicon), de Xiaojing en de Mengzi (het werk toegeschreven aan de filosoof Mengzi of Mencius).

Shijing (“poezie” of het “Boek der Oden”)

Inhoud: Verzameling van 305 gedichten uit de 12e t/m de 6e eeuw voor Chr. Volgens de overlevering zou Confucius deze gedichten uit een grotere verzameling van 3000 geselecteerd hebben. De gedichten beslaan een breed gebied aan onderwerpen (liefde, natuurlijke omgeving, tradities, enz.). Het boek is voorzien van een algemene voorrede en de individuele gedichten zijn becommentarieerd.

Shujing (“Geschiedenis”) of Shangshu (“Boek der Oorkonden”)

Het boek bevat documenten uitgevaardigd door hoogwaardigheidsbekleders uit de Zhou-dynastie, die betrekking hebben op de staat: adviezen, aankondigingen, proclamaties en koninklijke decreten,

De tekst die ten tijde van de Han-keizer Wudi (179-157 v. Chr.) opgesteld is, geldt als de standaard. Een andere versie, die tevoorschijn zou zijn gekomen bij de afbraak van het huis van Confucius, werd in de 4e eeuw na Chr. Opgenomen in de keizerlijke bibliotheek. Kritisch tekstonderzoek tijdens de Qing-dynastie heeft echter uitgewezen, dat het bij deze versie om een oude vervalsing handelde.

Liji (“Rituelen”, Het boek der Riten)

Dit boek bestaat uit drie afzonderlijke boeken, die vooral staatsinrichting en hof-etiquette tot onderwerp hebben:
Zhouli,
Yili, 
Liji.

De Zhouli (“De rituelen van Zhou”) geeft een uitleg van de organisatie van de Zhou-staat. Het werd oorspronkelijk toegeschreven aan de legendarische Hertog van Zhou (Zhou Gong, 12e eeuw v. Chr.). Hoewel dit gedeelte van de Liji waarschijnlijkts het oudst is, dateert het waarschijnlijk uit de 4e of 3e eeuw v. Chr.

De Yili gaat vooral over de dagelijkse rituelen die van belang zijn voor de lagere adel. Het werk zou afkomstig zijn (evenal de Zhouli) van de Hertog van Zhou (Zhou Gong), maar op grond van tekstanalyse wordt tegenwoordig aangenomen dat dit werk tijdens de Han-dynastie is samengesteld.

Oorspronkelijk werd de Liji beschouwd als een weergave van de leer van Confucius, zoals de meester die zelf verkondigde. We vinden er de ingewikkelde rangorde van de verschillende staten en staatjes tijdens de Zhou-dynastie, de rangorde van alle mogelijke hoogwaardigheidsbekleders, de bureaucratie in de feodale staten en aan het hof van de koning van Zhou, met een beschrijving van de taken van de belangrijkste functionarissen (zoals ministers). Ook de organisatie van de legerafdelingen onder bevel van de koning en die onder bevel van zijn voornaamste vazallen, komen aan de orde.

Yijing (Boek der Veranderingen)

Eerste 12 hexagrammen van de Yijing

De Yijing (vaak I-Ching, I Tjing of I Ching gespeld) is het meest bekende Chinese klassieke boek over waarzeggerij. Het is gebaseerd op de mystieke uitleg bij combinaties van de trigrammen en hexagrammen (gua), symbolen die bestaan uit respectievelijk 3 of 6 onderbroken of ononderbroken lijnen. Tevens zijn er in de Yijing een zevental commentaren opgenomen. In het verleden schreef men deze commentaren toe aan Confucius. Vandaar werden de commentaren vaak de “Vleugels van Confucius” genoemd.

Traditioneel werd verondersteld dat de oorsprong van de Yijing en de trigrammen-symboliek teruggaat tot de mytische keizer Fu Xi (die volgende de overlevering leefde 2852-2738 v. Chr.). Aan de legendarische stichter van de Zhou-dynastie, Wen Wang, wordt de uitleg bij de 64 hexagrammen toegeschreven. Zijn zoon, de eveneens legendarische heerser en held, de Hertog van Zhou (Zhou Gong), zou hierbij ook een deel voor zijn rekening hebben genomen. Samen met de bijdragen van Confucius zouden we dus volgens de oude overlevering met vier eerbiedwaardige auteurs te maken hebben.

Tegenwoordig neemt men echter aan dat het oudste gedeelte uit de vijfde eeuw voor Chr. dateert en dat de commentaren in de eeuwen erna geschreven zijn. Het jongste gedeelte wordt geschat te zijn opgetekend in de tweede eeuw v. Chr. De huidige bewerkte versie van de tekst dateert uit de Westelijke Han-dynastie.

De wetenschappelijke discussie over de ouderdom en de oorsprong van de Yijing is een geliefd onderwerp van gellerden en nog niet verstomd: recente archeologische opgravingen hebben teksten uit de vroegste periode van de Han-dynastie (ongeveer 2e eeuw v. Chr.) aan het licht gebracht met tot dusver onbekende tekstfragmenten, die aan de discussie weer nieuwe elementen toevoegt.

De tekst is buitengewoon cryptisch en lijkt het meest op een verzameling orakelspreuken. Men beschouwd het werk als hulpmiddel bij de verklaring van de werking van de gehele kosmos, maar vindt ook toepassing op de toestand van een individuele mens en verstrekt raadgevingen. Al met al is de Yijing waarschijnlijk niet alleen de oudste, maar ook de meest geraadpleegde bron van algemene wijsheden uit de Chinese filosofische literatuur.

De kern bestaat uit een uitleg over de 8 trigrammen (combinaties van drie lijntjes, enkele of onderbroken) en de 64 hexagrammen (combinaties van twee trigrammen). De trigrammen en hexagrammen worden in het Chinees ‘gua’ genoemd. De interpretaie van de gua is echter uitermate cryptisch en daarom voorwerp van uitgebreide speculaties. Elk van de 64 hexagrammen geeft een bepaalde toestand van de kosmos of van een menselijke situatie weer. Een onderbroken lijntje vertegenwoordigt het Yin-principe, een ononderbroken lijn, het Yang-principe. (Voor een overzicht van de trigrammen en hexagrammen, zie de desbetreffende pagina). De Yijing wil echter niet een statische toestand weergeven, maar een moeilijk te duiden dynamische overgang van de ene naar de andere. Dit mystieke aspect maakt dit werk nog moeilijker te interpreteren. In de zeven commentaren spelen onder andere de Yin-Yang en andere kosmologische symboliek een hoofdrol.

Omdat boeken over waarzeggerij niet onder het bevel tot vernietiging vielen kon de Yijing de boekverbranding tijdens de Qin-dynastie overleven. Het is tot op de huidige dag populair. Ook in Westen hebben vertalingen zich voornamelijk sinds de 20e eeuw op grote belangstelling kunnen verheugen.

Meer over de Yijing en de 64 hexagrammen (gua), zie elders op GeleDraak of raadpleeg een van de vele vertaalde en becomentarieerde boeken over deze orakeltekst.

Zie ook de Wikipedia

Chunqiu (“Lente en Herfst annalen”)

Kroniek van de staat Lu van 722-481 met een of meer commentaren.

Er bestaan drie commentaren waarvan er twee (de Gongyang en de Guliang) geacht werden een neerslag te zijn van het orginele commentaar van Confucius, die aan het einde van de beschreven periode geleefd zou hebben. Volgens Mencius zou Confucius door middel van subtiel taalgebruik de degeneratie, die er geheerst zou hebben tijdens de beschreven periode, aan de kaak te stellen. Een derde commentaar, de Zuozhuan, gaat in een aantal opzichten verder dan de Chunqiu zelf en wordt daarom en de wat afwijkende inhoud door sommigen als een onafhankelijk werk beschouwd.



Laatst gewijzigd op: 13-4-2009
 
Gerelateerde pagina's  
Boek: Gao Xingjian (Nobelprijs)
Buchmesse Chinees platform voor softpower
hexagrammen
hexagrammen onderste afdeling
Klassieke gedachtegoed
Links en literatuur geschiedenis en cultuur
Literatuur: Confucianistische geschriften
Natuurfilosofie
Trigrammen
reageren op artikelreageren
Kijk ook eens op:
Beijing.startpagina.nl
Shanghai.startpagina.nl
advertenties cultuur

 



Tip! Wilt u CHINEES LEREN? Ikleerchinees.nl / Geledraak.nl biedt doorlopend diverse cursussen aan, gegeven door professionele, ervaren docenten. Locatie: Haarlem-Zuid/Heemstede. Goed bereikbaar met trein.
Lees hier meer...

Het weer in Beijing