adverteren     onze diensten     Twitter     contact     disclaimer     privacy     redactiestatuut     over Geledraak.nl     sitemap  
 
 
Cultuur & geschiedenis > Geschiedenis 
artikel doorsturen  

Deze week op televisie
China op TV en radio
Lees de tv tips voor de komende week op de
tv tips pagina.
De Ming-dynastie
(1368-1644)
 

Inleiding
Politieke geschiedenis
Relaties met het buitenland

Binnenlands bestuur
Culturele hoogtepunten
Eerste contacten met westerlingen
De val van de Ming-dynastie

Zie ook de kroniek van de Ming-keizers.

Inleiding
De Ming-dynastie behoort tot de grote Chinese dynastiën, die tijdens lange perioden van binnenlandse stabiliteit en welvaart grote culturele prestaties voortbrachten.
In tegenstelling tot de voorafgaande Yuan-dynastie (1279-1368), toen Mongolen de keizerlijke troon bezetten, was deze dynastie er een van etnisch Chinese heersers. Het zuiver Chinese karakter van deze dynastie had echter ook een keerzijde: De Ming ontwikkelde zich snel als xenofobisch en naar binnen gericht. IJzeren leeuwin (Ming-dynastie)Hierdoor miste het Chinese keizerrijk het zicht op ontwikkelingen buiten de onmiddelijke invloedssfeer en onderkende niet de gevaren die de expansie van de westerse wereld met zich meebracht, die toen ook in China merkbaar werd en later (tijdens de Qing-dynastie, 1644-1912) grote ramspoed over China zou brengen.

Rechts:IJzeren leeuwin uit de Ming-dynastie. Leeuwen met gesloten bek stellen altijd leeuwinnen voor. Dit exemplaar is ongeveer 1 m hoog en staat op het Jinci tempelcomplex bij Taiyuan (provincie Shanxi).

De naam Ming betekent 'schitterend' en was waarschijnlijk gekozen in verband met de mystieke (Manicheïsche) praktijken van het geheime genootschap der 'Rode Tulbanden'; Dit was een van de rebellenbewegingen, die actief waren aan het einde van de Yuan-dynastie en waarvan een van de leiders, Zhu Yuanzhang, de eerste keizer van deze nieuwe dynastie zou worden.

De politiekes geschiedenis van de Ming-dynastie
Tijdens het verval van het gezag van de Yuan-dynastie, dat al sinds ongeveer 1320 in gang gezet was, braken op vele plaatsen in het rijk opstanden uit. Grote gebieden vielen hierbij in handen van succesvolle krijgsheren. In 1356 veroverde één van de rebellen Zhu Yuanzhang, Nanjing. Zhu bouwde vanuit gebied zijn machtsbasis verder uit, eerst langs de beide oevers van de Yangzi-rivier. Van daaruit wist hij de ene na de andere concurrerende rebellengroep aan zich te binden of te verslaan. In 1368 viel Peking in zijn handen, bij welke gelegenheid de Ming-dynastie uitgeroepen werd met hemzelf als eerste keizer, Ming Taizu. Na Liu Bang, de eerste keizer van de Han-dynastie (206 v.Chr. - 220 na Chr.), was hij de tweede man uit het volk die het tot de keizerstroon bracht. Van oorsprong was hij afkomstig uit de provincie Anhui. Zijn ouders waren eenvoudige boeren, die al tijdens zijn jeugd omgekomen waren bij een van de grote hongersnoden, die het rijk destijds regelmatig teisterden. Hij volgde - na als wees opgegroeid te zijn in een boeddhistisch klooster - de loopbaan van bedelaar, struikrover en rebellenleider. Hierin toonde hij zich een intelligentere speler dan verschillende andere krijgsheren, die na voor zichzelf een voldoende groot territorium te hebben veroverd, zich meer met de exploitatie hiervan bezig hielden dan met een duurzame consolidatie.

Cash-munt, periode Hongwu

Cash-munt uit de Hongwu-periode van de Ming-dynastie. (Volledige tekst luidt, van boven naar beneden, van rechts naar links: hong wu tong bao = "geldige munt van de periode hongwu")

Als regeringsmotto (nianhao) koos hij 'Hongwu' (="Grote militaire macht"). In tegenstelling tot wat gebruikelijk was tijdens eerdere dynastieën, zoals de Song en de Yuan, behielt hij dit motto gedurende zijn hele regering. Latere keizers hebben zich hieraan eveneens gehouden, zodat het vanaf Hongwu de gewoonte werd om tijdens de regering van een keizer slechts éénmaal een nianhao (periodenaam) te kiezen. Meestal worden de keizers van de Ming- en de Qing-dynastie aangeduid met hun nianhao, dus in dit geval als 'de Hongwu keizer'.

Tijdens de regering van de Hongwu-keizer vond er een aanzienlijke territoriale uitbreiding en consolidatie plaats. Ondanks de grootheid van deze keizer op vele gebieden heeft zijn reputatie ernstig te lijden gehad door zijn wreedheid en tyrannieke karakter, die zich vooral op latere leeftijd manifesteerden. Na zijn dood in 1399 werd hij opgevolgd door een 16-jarige kleinzoon, wiens positie meteen betwist werd door zijn oom, prins Zhu Di, die het gebied in en om Peking beheerste. Er brak een regelrechte burgeroorlog uit, die de jonge dynastie bijna weer om zeep hielp. Zhu Di wist de oorlog na een aantal jaren te winnen en kwam als de Yongle keizer (r. 1403-1424) op de troon. Tijdens zijn bewind vond verdere expansie plaats. De Yongle keizer was een ervaren en bekwame generaal. Hij liet overal in China de stadsmuren versterken en verplaatste in 1421 de hoofdstad van Nanjing naar Peking (Beijing). Rondom Beijing lag zijn oorspronkleijk machtbasis. Een tweede reden voor de verplaatsing kan samenhangen met de bedoeling om als keizer met zijn regeringsapparaat dichter bij de gevaarlijke nomadische indringers te zijn. Vooral tegen de Mongolen was hij erg succesvol. De grenzen van het rijk strekten zich gedeeltelijk verder uit dan tijdens de Tang-dynastie (618-907). Zie het kaartje hieronder met de grenzen van de Ming van omstreeks 1415.

Het kaartje hierboven toont de grenzen van het Ming-rijk omstreeks 1415. In het zwart staan de grenzen van de huidige Volksrepubliek aangegeven.

Relaties met het buitenland: tribuut
Ook overzee vertoonde de Ming-dynastie aanvankelijk een een unieke expansiedrift: Tussen 1403 en 1433 vonden er 7 groots opgezette expedities plaats, geleid door de eunuch Zheng He. Het doel was de grootheid van de Chinese keizer te demonstreren aan de volkeren rond de Indische oceaan, waarbij de Chinese jonken zelfs de kust van Oost-Afrika bereikten. Evenal tijdens de Tang-dynastie, wist de Ming een groot aantal nabuurstaten d.m.v. een vazalstatus aan zich te binden. Deze status ging tijdens de Ming-dynastie vergezeld van een uitgebreid ritueel, waarbij delegaties uit deze landen hun opperheer, de keizer, tribuut brachten. Dit soort bezoeken aan het keizerlijke hof vonden regelmatig plaats (de frequentie nauwkeurig door het Ming-hof bepaald) en behelsden ook het uitwisselen van geschenken, vaak een verkapte manier van handeldrijven. Eén van de ceremoniën, die de lagere status van de bezoekende staten onderstreepten was de plicht van de buitenlandse delegaties voor de keizer een zogenaamde 'kowtow' te verrichten, d.w.z. drie diepe buigingen voor de keizer te maken waarbij het voorhoofd telkens de grond raakte. Deze eenzijdige, op een sterk superioriteitsgevoel van de Chinezen gebaseerde uitoefening van buitenlandse relaties, wordt het tribuutstelsel genoemd.

Latere Ming-keizers waren zwakker als militair en hadden de neiging verkeerde raadgevers (eunuchen) te volgen, waardoor in de oorlogen met de Mongolen grote nederlagen geïncasseerd moesten worden. Keizer Yingzong werd na een rampzalig verlopen krijgstocht in 1449 zelfs gevangen genomen door zijn Mongoolse tegenstanders. Vanaf het midden van de 15e eeuw trok de Ming zich daarom in het noorden terug achter de grenzen gevormd door Grote Muur, die hierbij over een immense afstand flink werd versterkt met een hoge stenen borstwering en vele wachttorens. Desondanks slaagden de Mongolen er toch in regelmatig plundertochten te ondernemen in Noord-China, waarbij grote verwoestingen werden aangericht.

Boven: Een stukje van de Grote Muur uit de Ming-dynastie bij het plaatsje Xizhazi, niet ver van Peking. Op sommige plaatsen is de Grote Muur, zoals hier, nog maar gebrekkig gerestaureerd en slechts na een flinke wandeltocht bereikbaar. Hier openbaart de Muur zich in al haar ruige schoonheid en vertonen zich bovendien nog maar weinig touristen.
Op de achtergrond een wachttoren, waarvan er tijdens de Ming-dynastie ongeveer 20.000 de muur op regelmatige afstanden bekroond zouden hebben.

Niet alleen door de steppenvolken in het noorden en westen, maar ook vanuit zee werd het rijk bedreigd en regelmatig het slachtoffer van plunderingen. Berucht waren zeerovers uit Japan. (Hoewel vermoed wordt dat er zich ook vele Chinezen onder de zeerovers bevonden).
Het antwoord van de latere Ming-dynastie tegenover buitenlandse agressie was vooral afsluiting van het territorium voor invloeden van buiten en het afhandelen van de diplomatieke relaties uitsluitend volgen de regels van het tribuutstelsel. Expedities zoals door Zheng He waren ondenkbaar geworden. Zelfs de gewone zeehandel werd door de centrale regering vaak tegengewerkt. De handel over zijderoute kwam nagenoeg tot stilstand. De naarbinnengerichtheid, die het gevolg van al deze maatregelen was, stond in schril contrast met de openheid naar het buitenland van eerdere dynastiën, zoals de Han-,Tang-, Song- en Yuan-dynastieën.
Achteraf bezien kan men de isolatie en gevoelens van superioriteit van de latere Ming-dynastie beschouwen als eerste tekenen van stagnatie. Vele duizenden kilometers westelijk van het ommuurde rijk was tegelijkertijd de West-Europese expansie begonnen, met ten slotte rampzalige gevolgen voor het Chinese rijk. Tijdens de Ming-dynastie waren de contacten echter nog spaarzaam en schijnbaar van weinig betekenis. (Meer hierover, verderop in dit artikel).

Een van de meest bekende zichtbare voortbrengselen van de Ming-dynastie is de Grote Muur in de buurt van Beijing. Op deze foto een gerestaureerd gedeelte van de Grote Muur bij Mutianyu. Foto Geledraak.nl 2004.


Het binnenlands bestuur.
De Hongwu-keizer had de macht van het ambtenarenapparaat, zoals dat van het Groot-secretariaat (ingesteld tijdens de Song-dynastie), sterk beperkt en de kloof tussen bureaucratie en de troon verbreed. Hiermee werd het autocratische karakter van de regering door de keizer verder versterkt. Vooral later liet de keizer zich vaak adviseren door eunuchen, die als enigen enigermate gemakkelijk toegang hadden tot zijn persoon. Naarmate de tijd voortschreeed verliep dit verschijnsel van kwaad tot erger. Op den duur onstond een machtige kliek van eunuchen, die in concurrentie stond met de bureacratie ten aanzien het bestuur van het rijk. Berucht was de Wanli-keizer (1573-1620), die zijn ambtenaren soms jaren niet sprak.
Evenals het geval was bij vorige dynastieën werd het ambtenarenapparaat gerecruteerd met behulp van het examenstelsel, een getrapt systeem van examens van plaatselijk naar landelijk niveau. Hoewel dit systeem ervoor zorgde dat het beste talent de meeste kans had om het ver te schoppen in de bureaucratie, was het inhoudelijk nogal star en - door het exclusieve gebruik van de oude klassieke werken als examenstof - conservatief.
Het karakter van het regieme tijdens de Ming-dynastie was streng en in dit opzicht vergelijkbaar met de Tang-dynastie en de regeringen van de noordelijke overheersers: Wrede straffen voor misdadigers en openbare bestraffing van ambtenaren, die op een of andere manier tekort geschoten waren, waren geen zeldzaamheid. De Ming-overheid was minder humaan dan die tijdens de Song-dynastie.

Culturele hoogtepunten van de Ming-dynastie
De Ming-dynastie heeft een aantal grote culturele hoogtepunten voortgebracht, met name op het gebied van schilderkunst, literatuur, keramiek (porselein) en architectuur.

lees verder over de cultuur tijdens de Ming-dynastie

 


                  

Tempel van de Hemelse Vrede in Beijing. Opgericht ten tijde van de Yongle keizer (1403-1424). Het bestaande gebouw is een reconstructie uit 1890. Foto Geledraak.nl 2002.

Eerste contacten met westerlingen: Zeerovers, kooplieden en Jezuïten
Een van de belangrijkste ontwikkelingen tijdens de Ming-dynastie, maar in die tijd zelf nauwelijks als zodanig opgemerkt, waren de eerste confrontaties tussen de opkomende Europese zeevarende naties en China. Ongeveer twintig jaar nadat Vasco da Gama in 1498 India via Kaap de Goede Hoop bereikte, verschenen de Portugezen voor de Chinese kust. Hen werd toegestaan in de monding van de Parel-rivier (bij Guangzhou) een vaste ankerplaats in te richten en handel te drijven. Ze probeerden weliswaar ook op andere plaatsen vaste voet aan de grond te krijgen, maar gedroegen zich daarbij vaak zo roofzuchtig en geweldadig, dat de Ming-autoriteiten hun activiteiten zo veel mogelijk aan banden legden en hen geen andere landingsplaats toestonden. Vanaf 1535 mochten zij gebruik maken van het schiereilandje Macao, waar zij in 1557 een eigen bestuur inrichtten. Hoewel de Ming-autoriteiten Macao niet formeel aan de Portugezen afstonden, bouwden de laatsten er in 1573 een muur die de Portugezen van het vaste land afsloot en daarmee (onbedoeld) een extraterritoriaal gebiedje creëerden, waar de Portugezen konden doen en laten wat ze wilden. Een gevaarlijk precedent, zoals later zou blijken!
Ondertussen (in 1564) hadden de Spanjaarden zich op het eiland Luzon in de Filippijnen gevestigd, vanwaar zij de daaropvolgende jaren een lucratieve handel met de Chinezen van de kust van Fujian bedreven. In het begin van de 17e eeuw verschenen de Nederlanders ten tonele. Alle westerse zeevaarders hadden een ding gemeen: Zij plunderden wat ze konden en namen hun toevlucht tot handel, alleen dan wanneer plunderen niet mogelijk was. Deze slechte reputatie gaf de Ming-regering aanleiding tot de maatregel om - evenals de Portugezen - alle andere westerse barbaren alleen toe te laten via de delta van de Parel-rivier in het zuiden van de provincie Guangdong.
In 1577 verscheen de eerste katholieke missionarissen (Jezuïten) in Macao. De eerste jaren stelden zij zich terughoudend op ten aanzien van bekeringen. De meest bekende Jezuïten ter plaatse, de Italianen Michele Ruggieri en Matteo Ricci (1552-1610), legden zich er vooral op toe de Chinese gewoonten en gedachtewereld te leren kennen. Ricci maakte grote indruk bij zijn Chinese gastheren door zijn kennis op het gebied van astronomie, filosofie, cartografie, recht, muziek en zijn beheersing van de Chinese taal. Hem werd in 1601 toegestaan een missie in Beijing te openen. Door de tactische behendigheid van Ricci kon het katholicisme daarom rekenen op een gunstig onthaal. Zonder veel moeite bereikte het aantal bekeerlingen, aanvankelijk slechts langzaam op gang gekomen, in 1640 een niveau van ca. 70.000 personen en volgde een sterk stijgende lijn.

Hierboven de grenzen van het Ming-rijk omstreeks 1580. Merk op dat grote delen van noord-China (ten noorden van de Grote Muur) verloren zijn gegaan aan Mongoolse nomadische stammen.

De val van de Ming-dynastie
De Ming-dynastie is in 1644 ten onder gegaan aan een steeds erger wordende interne zwakte. De economie ging achteruit en vele lokale potentaten (vaak gelieerd aan het keizerlijk hof) wisten voor zich belastingvrijheid te verkrijgen. Verdere uitholling van de keizerlijke macht werd bevorderd door de rivaliteit tussen verschillende elkaar naar het leven staande groepen aan de top van de bureaucratie en keizerlijk hof. De latere keizers zelf stonden er vaak passief en machteloos bij. Zo kwam het dat het de centrale regering niet meer lukte om voldoende belasting te innen, waardoor vele taken van de staat verwaarloosd werden. Zoals het reeds vele malen eerder in de Chinese geschiedenis is gebeurd, had dit onder ander tot gevolg dat de regering bij honger en natuurrampen niet meer in staat was om effectief hulp te verlenen. Dit had weer opstanden van wanhopigen tot gevolg, die moeilijk te bedwingen waren met een slecht betaald en corrupt leger. Bovendien kregen de opstandelingen steun van gefrustreerden uit de bovenlagen van de maatschappij. Een opstand die in 1631 in de provincie Shaanxi begonnen was onder leiding van Li Zicheng (1605-1645) breidde zich steeds verder uit. In 1644 werd Peking veroverd. De laatste Ming-keizer pleegde zelfmoord. Hierop riep Wu Sangui, een generaal die het commando had over de troepen in het noord-westen van het rijk, de Mantsjoes te hulp. De Mantsjoes, een niet-Chinees nomadenvolk, hadden al in de loop der jaren een sterke machtsbasis opgebouwd in het gebied ten noord-westen van het Chinese rijk, dat sinsdsdien bekend staat als Mantsjoerije. Al voor 1644 had zij er hun eigen (Qing-)dynastie gesticht. In datzelfde jaar werden ze, zoals hierboven vermeld, te 'hulp' gevraagd vanuit China zelf om de opstandeling Li Zicheng te bestrijden. Nadat ze Peking op deze rebel veroverd hadden, trokken ze zich niet meer terug en namen officieel het Hemelse Mandaat van de Ming hebben over. Het zou echter nog tientallen jaren van vechten duren voordat de nieuwe Qing-dynastie zich meester over het gehele Chinese rijk kon beschouwen.

De Zuidelijke Ming-dynastie
Na de val van Peking in 1644 probeerden de aan de Ming-dynastie trouw gebleven Chinezen (de zogenaamde 'Ming-loyalisten') de dynastie met als hoofdstad Nanjing (=Zuidelijke hoofdstad) voort te zetten. De nieuwe keizer, een neef van de gestorven laatste Ming-keizer, die de periodenaam (nienhao) Hongguang (="Grote Uitstraling") aannam was echter geheel incompetent. Na de gemakkelijke verovering in 1645 van Nanjing door de Mantsjoes, geholpen door een grote schare overlopers, was het gedaan met deze keizer. Hij werd zonder plichtplegingen door de veroveraars vermoord. Na hem wisten andere pretendenten nog tot 1662 verzet te bieden tegen de Qing-dynastie.

 



Laatst gewijzigd op: 8-7-2013
 
Gerelateerde pagina's  
Chongwu: raadsel opgelost
Grote Muur bij Beijing
Ming-dynastie cultuur
portretten: keizers Ming-dynastie
reageren op artikelreageren
Kijk ook eens op:
Bijzondere reizen 2014
China webshop Zaiton
Ikleerchinees.nl
Gastpagina's

VNC Asia Travel - al 35 jaar
Dé China specialist!
Jouw Chinareis
Stichting EuSino
DimSum reizen
China online reizen
China Minority Travel
WondersofYunnan
Chinese Kookworkshop
Massage in Eindhoven
Chinees leren in Beijing



In de spotlights:


Chinees leren
in 1 dag
. Stoomcursus Chinees, incl. lesboek en lunch voor 238 euro. Op dinsdag 10 juni, van 09.00 tot 17.00 uur, in Wok-Inn langs de A28 bij Harderwijk. Aanmelden via www.leernuchinees.nl

Uw bedrijf in de spotlights?
Handig voor korte acties zoals nieuw bedrijf of aanbiedingen. Max. 20 woorden. Lees hier meer..!

advertenties cultuur

 



Tip! Wilt u CHINEES LEREN? Ikleerchinees.nl / Geledraak.nl biedt doorlopend diverse cursussen aan, gegeven door professionele, ervaren docenten. Locatie: Haarlem-Zuid/Heemstede. Goed bereikbaar met trein.
Lees hier meer...

Het weer in Beijing