adverteren     onze diensten     Twitter     contact     disclaimer     privacy     redactiestatuut     over Geledraak.nl     sitemap  
 
 
Cultuur & geschiedenis > Taiwan 
artikel doorsturen  

Deze week op televisie
China op TV en radio
Lees de tv tips voor de komende week op de
tv tips pagina.
Een kroniek van de Nederlands-Chinese betrekkingen

Directe relaties tussen China en Nederland bestaan sinds de zeventiende eeuw. Slechts gedurende een korte periode hebben Nederlanders sporen van enige, maar nog steeds bescheiden omvang achtergelaten in de Chinese geschiedenis, nl. tijdens de bezetting van Taiwan in het midden van de zeventiende eeuw. Het beeld dat de gemiddelde Chinees van de koloniale Nederlander heeft is er een van de roofzuchtige barbaar, een beeld dat helaas niet geheel afwijkt van de historische realiteit. 

Ondanks een aantal moeilijke affaires gedurende de jaren zestig (het zgn. lassersincident) en tachtig (de zgn. duikbootcrises) van de vorige eeuw, kan men de laatste jaren van grote bloei in de Nederland-Chinese betrekkingen spreken, vooral op het gebied van handel en culturele uitwisseling. Voor dit proces is de aantrekkingskracht, die China vanwege de grote economische groei van de laatste tijd op Nederland uitoefent, zeker van belang.

Gulangyu eiland, Xiamen, Fujian

Een impressie van het eiland Gulanyu voor de kust van Amoy/Xiamen (provincie Fujian). Een plek gelegen aan de straat van Taiwan, die door de eeuwen heen vaak een rol gespeeld heeft in de contacten tussen Chinezen en Nederlanders.
Foto GeleDraak.nl, 1988. (
Meer over Gulangyu en Nederland)

Nederlanders in buitenlandse dienst
De eerste Nederlanders die direct of indirect met China kennismaakten deden dit aan het einde van de 16e eeuw in Portugese dienst. Portugal had met toestemming van het keizerlijke hof sinds 1557 (tijdens de Ming-dynastie) op het schiereiland Macao aan de Zuid-Chinese kust een handelspost mogen vestigen.
Jan Huygen van Linschoten uit Enkhuizen berichtte (in 1592) over het Portugese handelsimperium in Azië vanuit Goa, toen hij in dienst was van de Portugeses aartsbisschop aldaar. Hij is zelf niet in China geweest.
Dit was wel het geval bij Dirck Gerritzoon Plomp, eveneens afkomstig uit Enkhuizen, die in de jaren tachtig van de zestiende eeuw als bemanningslid aan boord van Portugese handelsschepen regelmatig in Macao was geweest en daarover a.o. aan van Linschoten berichtte.

Mislukte pogingen directe handelsbetrekkingen aan te knopen 
In 1600 deed Jacob van Neck Macao aan, maar werd door toedoen van de Portugezen niet toegelaten. Ongeveer zeventien zeelieden werden door de Portugezen vermooord.
In 1605 wilde Wijbrant van Warwijck, bevelhebber van de VOC-vloot in Indië, vanuit de Pescadores (straat van Taiwan) in contact komen met Chinese handelaren op het vasteland van de provincie Fujian. De Chinezen waren hiervan echter niet gediend en bewogen hem ertoe te vertrekken. De reden voor de Chinese houding was angst voor zeeroverij en ongecontroleerde handel. Een ander geval betrof een landing van Nederlanders (door de Chinese autoriteten aangeduid als Hong Mao ='Roodhoofden') op de kust van Fujian in 1607. Deze lieden maakten zich volgens de gouverneur van Fujian niet alleen schuldig aan moord en plundering, maar waren bovendien van zins zich blijvend aan de kust te vestigen. Om dergelijke gevaren het hoofd te bieden had de Ming-regering in Peking bepaald dat de Europeanen alleen via de monding van de Parel-rivier Chinees grondgebied mochten betreden en handel drijven. Deze rivier is in de provincie Guangdong gelegen en mondt uit in de Zuid-Chinese zee. Aan deze rivier en haar monding liggen plaatsen als Canton (Guangzhou), Macao en (pas na 1842) Hong Kong (Xianggang)
De VOC deed na dit fiasco in Fujian nog verscheidene andere vreedzame, maar vruchtloze pogingen om direct handel te drijven met het Chinese vasteland. (O.a. de expeditie van Cornelis Matelieff, die het in 1607 via Canton probeerde.)

Aanval op Macao,  verblijf op de Pescadores, vertrek naar Taiwan
In 1619 had Jan Pieterzn. Coen de stad Batavia gesticht, van waaruit hij de expansie van VOC dirigeerde. In zijn opdracht voer Cornelis Reijersen uit om Macao op de Portugezen te veroveren en op de Pescadores een versterking te bouwen. De bedoeling hiervan was om de handel van de Chinezen op Manilla, dat in Spaanse handen was, te frustreren. De aanval op Macao (1622) werd echter ook een volledige mislukking.
Hierop vertrok Reijersen naar de Pescadores. Onder moeilijke omstandigheden en ten koste van vele levens van als slaven gebruikte ontvoerde Chinezen, werd er een fort gebouwd op het eiland Penghu, op een schiereiland Feng Gui Wei genaamd.Stadspoort Chongwu (Fujian) met wapen van Amsterdam
Vanuit deze basis werden overvallen gepleegd op het vasteland en de eilanden voor de kust, o.a. het eiland Gulangyu, voor de kust van Amoy (Xiamen). Een van deelnemers aan deze expeditie was de bekende Willem Ysbrantszn. Bontekoe, die als schipper van de 'Groningen' aan de operaties deelnam en wiens verslag nog steeds boeiend en zeer goed leesbaar is. (Zie de literatuurverwijzingen onderaan deze pagina).

Een van de stadspoorten van Chongwu, een stadje aan de kust van Fujian met nog geheel intact zijnde stadsmuur uit de Ming-dynastie. Hoe komt het wapen van Amsterdam hier? (foto Henk Nouws, 1986) 

De Chinese autoriteiten in Fujian werden de rovende en bedreigende Hollanders zat en verdreven ze in 1624 naar Taiwan.
De pogingen om directe handel met het Chinese vasteland door militaire middelen te forceren werden hierna definitief gestaakt. Dit weerhield de Nederlandse zeelieden er echter niet van om af en toe een moord- en plunderactie te ondernemen, zoals de aanval in 1661 op een op een voor de kust van Zhejiang gelegen eiland Putuo Shan (deel van de Zhoushan groep ter hoogte van Hangzhou) waar een boeddhistische tempel het met de aanwezige monniken moesten ontgelden. (zie C.P. Fitzgerald, opgenomen in de literatuurverwijzing onderaan de pagina). Al met al was de reputatie van Nederlanders (en overige Europeanen) als zeerovers en moordenaars hiermee voor altijd gevestigd.

Zuid-oost Azie; VOC activiteiten

De VOC op Taiwan
Voor een meer gedetailleerd overzicht van de activiteiten van de Nederlanders op Taiwan in die periode, zie de geschiedenis van TaIwan.  In de 17e eeuw was Taiwan voor de Chinezen buitenland (Dong Fan = "Oosters Barbarenland"), dat bewoond werd door niet-Chinezen van Maleisisch-Polynesische afkomst. Soms werd het eiland door zeerovers gebruikt als uitwijkplaats.
De VOC wist in korte tijd een welvarende kolonie op te bouwen met als centrum het fort Zeelandia, aan de zuid-westkust van het eiland nabij het huidige Tainan. Tijdens het verblijf van de VOC op Taiwan vond er een voortdurende immigratie plaats van Chinezen van het vastelend.
De laatste jaren van het verbijf van de Nederlanders (van ca. 1653 - 1662) werden geteisterd door economische problemen en opstanden van de Chinese immigranten. De komst van de 'krijgsheer op het water', Zheng Chenggong, alias Koxinga, voor wie het te heet onder voeten was geworden op het vaste land betekende het einde van de VOC-kolonie. Na een beleg van 9 maanden moest de VOC fort Zeelandia en daarmee Taiwan definitief ontruimen op 1 februari 1662.

 
Gezantschappen naar het hof in Peking
Nadat militaire pogingen om directe handelsbetrekkkingen met China aan te knopen nutteloos gebleken waren, probeerden de Nederlanders van de VOC het op diplomatieke weg. Er werden verschillende reizen ondernomen met een delegatie naar het hof van de Qing-keizers in Peking.
Het eerste gezantschap werd geleid door Pieter de Goyer en Jacob Keyzer in 1655/56. Het startte in Canton en legde bijna de gehele weg naar Peking af met behulp van de trekschuit. Het gezantschap besloot toe te geven aan de wens van het keizerlijk hof om een 'kotow' (=knieval, waarbij het voorhoofd meerdere malen de grond moet raken) voor de keizer te maken, een vernedering die de andere Europese machten niet wilden ondergaan. Ondanks deze door pragmatisme ingegeven concessie kregen de Nederlanders toestemming om slechts eens per acht jaar een dergelijke gezantschapsreis naar Peking te maken. Behalve veel interessante wetenswaardigheden over het land, de bevolking en de cultuur, leverde de gezantschappen voor de handel nauwelijks iets op.
De gezantschapsreizen werden na de jaren tachtig voor lange tijd gestaakt.

Factorij in Canton
Nadat de Gezantschapsreizen naar Peking op het einde van de 17e eeuw gestaakt waren, was er lange tijd geen sprake meer van directe officiële kontakten tussen Nederlanders en Chinezen in China. Sinds 1700 was het de Fransen en de Engelsen toegestaan in Canton een factorij (handelsnederzetting) op te richten vooral ten behoeve van de handel in thee. Vanaf ongeveer 1728 ondernam de VOC vanuit Batavia of direct vanuit de Republiek, eveneens handelsreizen naar Canton. Thee, porselein en chinoiserie vormden de inhoud van de schepen. In dat jaar werd er door Nederlandse handelslieden een factorij in Canton opgericht, van waaruit men tot ongeveer 1830 handel tussen China en Nederland (of Batavia) dreef. Hierna was de theehandel niet meer rendabel voor de Nederlanders en werd de factorij opgegeven. Wel bleef Canton voorlopig de verblijfsplaats van een Nederlandse handelsagent in China.

In het kielzog van de grootmachten
In 1842 werd de Opiumoorlog (1839-1842) formeel afgesloten met het verdrag van Nanking, waarbij de exclusieve strikt gereguleerde handel via Canton afgeschaft werd en de westerse mogendheden toegestaan werd via een aantal verdragshavens 'vrij' handel te drijven. Nederlanders maakten hierop vooral gebruik van het tot de verdragshavens behorende schiereiland Amoy (Xiamen) aan de kust van Fujian.
In 1853 vond de oprichting plaats van de eerste Chinese tolkenopleiding - voorloper van de studie sinologie - in Nederland te Leiden. De opleiding was nog erg gericht op het nut voor de communicatie met Chinezen uit Indië en de streek van hun herkomst, de Zuid-Chinese provincies Fujian en Guangdong. Studenten leerden de praktijk vaak in Amoy en waren gehuisvest op het eiland Gulangyu, waar ongeveer 200 jaar eerder de Nederlanders van de VOC verwoestingen hadden aangericht. Jarenlang - tot op de huidige dag - hebben veel bekende en onbekende Nederlandse Sinologen in deze stad hun kennis van de Chinese cultuur en taal opgedaan.

Gebouw Nederlandse consulaat op GulangyuHet gebouw van het voormalige Nederlandse consulaat op Gulangyu
Foto uit: "Old Photos of Xiamen", Peoples fine arts publishing house, 1999.

In 1851 werden er voor het eerst een consul-honorair te Shanghai en een te Amoy (Xiamen) benoemd. Het Nederlandse consulaat in Amoy werd gevestigd (1857) op het eilandje Gulangyu gelegen tegenover het centrum van de stad. (elders meer hierover)  In 1863 werden bij het verdrag van Tientsin de formele diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en het Chinese keizerrijk vastgelegd. In 1872 werd J.H. Ferguson als eerste consul-generaal aangesteld. Aanvankelijk had hij als residentie Shanghai, vanaf 1880 Peking, waar hij tot 1895 zijn ambt vervulde.
Aan het einde van de 19e eeuw waren er een aantal groepen missionarissen actief, o.a. van de Limburgse plaats Steyl (De Congregatie van het Goddelijke Woord).

Bokseropstand
In 1900 was China het toneel van geweldadigheden gericht tegen westerse buitenlanders, de zogenaamde bokseropstand. Hiervan waren ook Nederlandse missionarissen en missiezusters het slachtoffer. Niet zo lang geleden (oktober 2000) werd een van hen, Kaatje Dierckx, heilig verklaard. Minder bekend. Minder bekend is het gewelddadige einde van de Nijmegenaar mgr. Ferdinand Hamer en drie andere missionarissen (Gijsbertus Jaspers, Jozef Dobbe en Andreas Zijlmans) van de missiecongregatie van Scheut-Sparrendaal.   (Meer over de achtergronden van deze opstand, zie de betreffende pagina over de geschiedenis van de Qing-dynastie).
Brandpunt van de opstand vormde het beleg door de boksers van de buitenlandse gezantschappen in Peking van midden juni tot 14 augustus 1900. Ook de Nederlandse legatie in Peking was betrokken bij het beleg. Het gebouw van de Nederlandse legatie was echter moeilijk te verdedegen, omdat het wat verder van de overige gebouwen van de buitenlandes legaties gelegen was. Daarom was het al sinds het begin van het beleg ontruimd en had de Nederlandse gezant Knobel zijn toevlucht gezocht in de Engelse legatie. Het gebouw werd op 21 juni na een aanval van boxers geplunderd en ging in vlammen op.

Klandizie uit het ZomerpaleisPortret van Cixi door Hubert Vos, 1905
In 1905 kreeg de Limburgse portretschilder Hubert Vos (1855-1935) onverwacht de gelegenheid om een statieportret van de keizerin-weduwe Cixi (1835-1908) te maken. In vier schildersessies vereeuwigde hij haar zittend op een troon. Het was een formeel portret volgense de Chinese regels, waarbij de schilder zich strikt had te houden aan de aanwijzingen van de keizerin en haar entourage. Ondanks de gevorderde leeftijd van Cixi ten tijde van de sessies (ze was 70 jaar), heeft Vos haar neergezet als een knappe strenge vrouw van ongeveer 30 jaar oud. Hij had geen keus. Het portret geeft haar karakter weer zoals ze in de meeste geschiedenisboekjes bekend staat en zoals ze zichzelf waarschijnlijk ook wilde laten zien: meedogenloos en autoritair.
Het schilderij heeft sindsdien in het zomerpaleis bij Peking gehangen. In de loop der tijd was het echter zodanig in verval geraakt dat een ingrijpende restauratie nodig was. Op Nederlands particulier initiatief werd het schilderij door een gemengd team van Chinese en Nederlandse restauratoren (onder Limburgse leiding) in 2007 en 2008 onder handen genomen. In november 2008 werd het herstelde schilderij onthuld door de directeur van het Zomerpaleis en de Nederlandse minister van cultuur, R. Plasterk.
(Gegevens ontleend aan de documentaire gemaakt n.a.v. de restauratie van het schilderij, door Micaela van Rijckevorsel voor het programma 'Avro close up', uitgezonden op 23 november 2008.)

Detail van het portret van Cixi door Hubert Vos (1905).

 

Nederlandse Mariniers in China
Nadat de bokseropstand door toedoen van buitenlandse troepen onderdrukt was, kreeg de Nederlandse regering 1,4 miljoen gulden schadevergoeding voor het verlorengegene gebouw en inboedel. Met dit geld werd op een plek van 8000 vierkante meter, een nieuwe legatie opgebouwd bestaande uit een ommuurd terrein met een aantal gebouwen. Het hoofdgebouw was ontworpen door de bekende architect Pierre Cuypers. Er was ook een kleine kazerne op het terrein, waar tot 1923 ongeveer 30 mariniers voor de bewaking van het bescheiden complex zorgden. Behalve ter bescherming van de Nederlandse legatie in Peking na de bokseropstand, zijn mariniers ook korte tijd in actie geweest in 1927 in Shanghai om bij te dragen aan de bescherming van Nederlandse bezittingen in die stad (o.a. het gebouw van de Nederlandse Bank). In dat jaar was Shanghai het toneel van de strijd tussen de nationalisten en de locale 'warlords' en vonden er moordpartijen plaats waarvan vooral de Chinese communisten het slachtofer waren. De buitenlanders werden met rust gelaten. Behalve een korte beschermingsactie in 1932, waren de mariniers tien jaar later (1937) voor de laatste maal terug in Shanghai, eveneens ter bescherming van Nederlandse bezittingen. Ditmaal was de onrust het gevolg van de inval door de Japanners. De Japanners lieten de buitenlandse concessies, waar ook de Nederlanders verbleven, echter geheel ongemoeid tot eind 1942, toen Amerika Japan de oorlog verklaarde. (Gegevens ontleend aan de expositie over het verblijf van Nederlandse mariniers in China tussen 1900 en 1937, "Voor de poorten van het Hemelse Rijk", 25 juni t/m 7 november 2004 in het Mariniers Museum te Rotterdam.)

Henk Sneevliet
Als enige buitenlander was in juli 1920 Henk Sneevliet (alias Maring, alias Ma Lin; 1883-1942) aanwezig bij de oprichting van de Chinese Communistische partij (CCP). Hij was naar China afgevaardigd door de Communistische Internationale (Komintern). Sneevliet was ook actief betrokken bij de aanvankelijk succesvolle pogingen van de Komintern om in 1923 en 1924 de CCP een verbond te laten sluiten met de Nationalistische Partij (Guomindang) van Sun Yat-sen. Deze alliantie was door de Komintern (onder aanvoering van de Sovjet-Unie in de persoon van Lenin en later Stalin) vooral bedoeld ter bestrijding van de het kolonialisme en imperialisme bedreven door de westerse kapitalistiche grootmachten. Voor meer wetenswaardigheden over Sneevliet en zijn activiteiten in China, zie zijn biografie op de site van het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en Arbeidersbeweging in Nederland (BWSA).

SlauerhoffSlauerhoff in Chinese outfit
Van september 1925 tot september 1927 bereisde J. Slauerhoff (1898-1936) de kusten van China als scheepsarts bij de Java-China-Japan Lijn. Hij bezocht een aantal plaatsen (waaronder Hong Kong, Macao, Amoy/Xiamen - met het eiland Gulangyu, door hem 'Lente-eiland' genoemd - en Shanghai.



J. Slauerhoff; foto uit het boek van Arie Pos over Slauerhoff in China.
(zie onder, Literatuur)

 

Erkenning van de Volksrepubliek (1950)
Nederland heeft de Volksrepubliek al in 1950 erkend, wat in eerste instantie in 1954 leidde tot de uitwisseling van zaakgelastigden. Nederland was hiermee een van de eerste westerse landen die het nieuwe communistische regime erkende. Deze vroege erkenning was vooral ingegeven met het oog op handelsvoordelen.


Het lassersincident (1966)
In 1966 vond het zogenaamde Lassersincident plaats. Op 16 juli werd in Den Haag een 42-jarige Chinese ingenieur, die naar een congres over lastechnieken in Delft was geweest, zwaar gewond op straat aangetroffen. De man was duidelijk uit het raam gevallen (of geduwd) van de derde verdieping van een huis dat door de Chinese diplomatieke vertegenwoording was gehuurd als logeeradres. Later op die dag ontvoerde personeel van de Chinese missie de man uit het ziekenhuis. Hij overleed kort daarop in het gebouw van de Chinese diplomatieke vertegenwoordiging aan de Adriaan Goekooplaan. De Chinese zaakgelastige werd uitgewezen en het gebouw van de missie omsingeld met de bedoeling om collega's van de overledene aan te houden voor ondervraging. Als reactie werd de Nederlandse zaakgelastigde in Peking persona non grata verklaard, maar mocht China niet verlaten. Aangezien sectie op het lichaam van de dode Chinees geen aanwijzingen op mishandeling opgeleverde, werd het snel duidelijk, dat de actie veel te zwaar aangezet was. De Chinese man wilde waarschijnlijk de benen nemen uit zijn logeeradres en was daarbij ten val gekomen. Toch duurde het meer dan 5 maanden voordat de crisis voorbij was en de andere Chinese congresgangers, na een symbolische ondervraging, Nederland mochten verlaten. Deze ongelukkige affaire heeft de betrekkingen tussen China en Nederland lange tijd vertroebeld.
Het populaire geschiedenisprogramma van de VPRO, 'Andere tijden' heeft in mei 2001 een programma aan het lassersincident gewijd. Op de website van de VPRO is een uitgebreide toelichting te lezen.

Drie 'duikbotencrises' (1980, 1983 en 1991)
Eerste 'duikbotencrisis'. In 1980 gaf de Nederlandse regering een uitvoervergunning voor twee duikboten, te bouwen door de toenmalige werf Rijn Schelde Verolme (RSV) en te leveren aan Taiwan. De Chinese regering protesteerde heftig met verwijzing naar de gezamelijke verklaring van 16 mei 1972, waarin Nederland de regering in Beijing als enige wettige regering van China erkend had met Taiwan als een provincie van de Volksrepubliek. Na lange discussies binnen de regering en de betrokken ministeries van buitenlandse en economische zaken bleef het besluit gehandhaafd, weliswaar met de provisie dat er in de toekomst geen additionele leveringen toegestaan zouden worden. Dit weerhield de Chinese regering er niet van om in mei 1981 te verlangen dat de diplomatieke betrekkingen tot het niveau van zaakgelastigde verlaagd zouden worden. Aldus geschiedde.
In 1983 gaf de regering in Taiwan de Nederlandse regering te kennen meer onderzeeërs te willen kopen. Het politieke gekrakeel, dat hiervan het gevolg was, staat bekend als de tweede duikbotencrisis. Ditmaal gaf de regering echter geen toestemming voor de export. Hierop werden na enige tijd de betrekkingen met de Volksrepubliek op initiatief van de regering in Beijing in mei 1984 weer hersteld op het niveau van ambassadeurs.
De derde duikbotencrisis vond plaats in 1991. Ditmaal ging het niet om de levering van de duikboten zelf, maar om de levering van het ontwerp en bouwtekeningen. Bovendien leek het erop dat de regering van de Volksrepubliek haar houding jegens leveringen aan Taiwan van wapens door andere landen, zoals Frankrijk, minder streng tegemoet trad. Een ingewikkeld debat ontstond, waarbij o.a. ook het kennelijke gebrek aan Chinese orders voor het Nederlandse bedrijfsleven een rol speelde. Uiteindelijk werd de exportvergunning weer geweigerd, waarbij een gebaar van China om 7 Fokker-vliegtuigen te kopen mogelijk de doorslag gegeven heeft.

Beknopt overzicht officiële contacten NL-China, sinds 1977

1977 - Bezoek van prinses Beatrix en prins Claus aan de Volksrepubliek.

1980 - Premier Van Agt en Minister van Buitenlandse Zaken Van der Klaauw bezoeken China. 'Sjors en Sjimmie in Chinaland' (kop artikel Haagse Post, nov. 1980); 'Een politiek schoolreisje naar China' (kop artikel De Tijd, 7 nov. 1980)

Premier Van Agt in gesprek met Deng Xiaoping in november 1980 (Foto Xinhua).

Nasleep: Nederland houdt vast aan uitvoervergunning duikboten Taiwan - ambassadeurs worden teruggetrokken in 1981 (zie boven).

1984 - Nederland en China ondertekenen gezamenlijk communiqué waarin Nederland belooft geen duikboten meer te leveren aan Taiwan en China belooft economische banden met Nederland weer te versterken.

1985 - Bezoek van premier Zhao Zhiyang aan Nederland bezegelt herstel diplomatieke banden. Het is de eerste keer sinds 1949 dat een Chinese regeringsleider Nederland bezoekt.

1987 - Premier Lubbers en Minister van Buitenlandse Zaken Van den Broek bezoeken China, met zakendelegatie in kielzog. Philips kan grootste joint venture tot dan starten (Nanjing).

1989 - Staatsbezoek van koningin Beatrix aan China wordt afgezegd, in verband met de studentenopstand. (zie boven)

1995 - Premier Kok bezoekt China.

1997 - Minister Andriessen (EZ) op economische missie naar China.

1997, april - Minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) uit als voorzitter van de EU kritiek op naleving mensenrechtenbeleid China. China weigert toelating handelsmissie onder leiding van minister Wijers (EZ) en bevriest de diplomatieke en economische contacten.

1997, sept. - China is bereid zonder voorwaarden vooraf over mensenrechten te spreken met de EU; China nodigt ministers Zalm, Van Aartsen en Sorgdrager uit voor bezoek aan China.

1998, febr. - Premier Li Peng brengt een bezoek aan Nederland. Kort daarop vertrekt de uitgestelde handelsmissie o.l.v. minister Wijers naar China, met recordaantal meereizende ondernemers. '500 miljoen gulden aan orders en toezeggingen'.

1999, april - Koningin Beatrix en prins Claus brengen staatsbezoek aan China. Handel was schraal, maar 'met koningin op reis is magie' (kop NRC Handelsblad 17-4-'99).

2000, juli - Premier Zhu Rongji brengt een bezoek aan Nederland.

1999-2004 - Diverse bezoeken diverse bewindslieden aan China.

2004, april -Premier Balkenende en minister Bot (Buitenlandse Zaken) bezoeken China. Onderwerpen: EU voorzitterschap Nederland juli-dec. 2004, en voorbereiding top EU-China, in najaar 2004 in Nederland.

Overzicht van bekende en minder bekende literatuur over de geschiedenis van de Nederlands-Chinese betrekkingen.

"Tribuut aan China", Leonard Blussé, Uitgeverij Otto Cramswinckel, 1989.
Deze uitgave is zonder twijfel het standaardwerk over de geschiedenis van de Nederlands-Chinese betrekkingen. Sinds  2008 is dit boek geactualiseerd en uitgebreid:

"China en de Nederlanders, Geschiedenis van de Nederlands-Chinese betrekkingen 1600-2007", Leonard Blussé en Floris-Jan van Luyn. Uitgeverij Walburg Pers, 2008. (Paperback 256 pagina's.)

"Journael ofte gedenckwaerdige beschrijvinghe van de Oost-Indische reyse van Willem Ysbrantsz. Bontekoe van Hoorn" door Willem Ysbrantz. Bontekoe voor het eerst gepubliceerd in 1646 en o.a. gebundeld in "Wonderlijke geschiedenissen; enkele prozageschriften uit de 17e eeuw". Spectrum van Nederlandse Letterkunde, Prisma boeken, 1971.
Bevat behalve het bekende verhaal van de reis van de "Nieu-Hoorn" o.a. ook een uitgebreid ooggetuigenverslag door Bontekoe van de operaties rond de Pescadores en de kust van Fujian in de periode 1642-1644.

"Coxinga and the fall of the Ming-dynasty" door Jonathan Clements, Sutton Publishing, paperback edition, 2005. De gebeurtenissen in Zuid-China voor en na de val van de Ming-dynastie (in 1644). Levendig beschreven geschiedenis over de machtsverhoudingen en strijd tussen de lokale krijgsheren, zoals Koxinga (Coxinga) / Zheng Chenggong, het centrale gezag in Beijing en buitenlanders, zoals de Nederlanders.

"China; A Short Cultural History"; door C.P. Fitzgerald, The Cresset Library. Oorspronkelijk gepubliceerd in 1935; Gebruikte editie 1986.

"Mgr. Ferdinand Hamer; Een heldenfiguur uit den bokser-opstand in China"; Nic Schneiders, Roermond-Maaseik, 1938.
Een hagiografie over de missionaris-bisschop Ferdinand Hamer en zijn metgezellen missionarissen Jozef Dobbe, Andreas Zijlmans en Gijsbertus Jaspers, die bij de bokseropstand in 1900 door geweld om het leven kwamen.

"Tussen Neutraliteit en Imperialisme"; De Nederlands-Chinese betrekkingen van 1863 tot 1901" door Dr. F. van Dongen. J.B. Wolters Groningen, 1966.

"Het Schoone Eiland" Henri Borel; Een lyrisch verslag over een reis in 1920 naar Amoy (Xiamen) en andere plaatsen in Zuid-China, waar de bekende sinoloog Borel in 1892-1893 Chinees gestudeerd had. Uitgeverij P.N. Van Kampen en Zoon; datum van uitgave onbekend (jaren twintig 20e eeuw).

"Van verre Havens; Het werk van Slauerhoff en de Chinese werkelijkheid" door Arie Pos; Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, 1987.
Een beschrijving van de reizen en plaatsen in China door Slauerhoff aangedaan en de weerslag hiervan in het werk van de schrijver/dichter.

"Mao in de polder. Een historisch-sociologische benadering van het maoisme in Nederland" Doctoraalscriptie van Wouter P.Beekers, jan. '05. geschiedschrijving van de invloed van het maoisme in Nederland, die bekende ex-aanhangers had zoals Jan Marijnissen, Paul Rosenmuller en Koos van Zomeren. Waarom werden mensen lid en hoe is de beweging uiteindelijk verdwenen? De sciptie online te lezen.

"The 1991/1992 Dutch Debate On The Sale Of Submarines To Taiwan" door Ingrid D'Hooghe uit China Information Volume VI, No. 4 (Spring1992); een uitgave van 'The documentation and Research Centre for Contempory China', geliëerd aan het Sinologisch Instituut van de Universiteit Leiden.
Een nauwkeurig verslag van de discussie om de levering van duikboottechnologie aan Taiwan in 1991/92. Tevens een kort overzicht van de eerdere 'crises' rondom de levering van duikboten in 1980 en 1983.



Laatst gewijzigd op: 6-1-2011
 
Gerelateerde pagina's  
Boek: Retour Amoy
Chen Shui-bian voor de rechter
Chongwu: raadsel opgelost
Eerste KLM toestel geland in Xiamen
EU schaft visumplicht af voor reizigers uit Taiwan
Fotopagina Xiamen, Gulangyu
Geschiedenis van Taiwan
Gulangyu: koloniale sporen
Kaalhoofdige Taiwanezen weer welkom in Xiamen
Kinmen, Taiwan, globaliseert
KLM: rechtstreekse vlucht naar Xiamen
Oprichter Giant (76) voltooit fietstour door Nederland
Plannen voor ballonvaart Taiwan-China
President Ma: raketten gericht op Taiwan mogelijk weg
Reistips: Taiwan
Reistips: Xiamen
Taiwan deel van China?
Taiwan: een nieuwe start; open brief
Taiwanese boer wil communistisch president worden
Taiwanese supporters met Burmese vlag
 
Reacties op deze pagina reageren op artikelreageren
 
Peter Peverelli 22-01-2014
Ik was een van de eerste Nederlandse studenten die in 1975-76 een jaar in China kon studeren. Daarover heb ik onlangs een boek gepubliceerd: 'One Turbulent Year - China 1975'.
Zie: http://boekscout.nl/shop/ViewProduct.aspx?bookId=4449
Het is meer dan een autobiografie van een student, maar geeft een vrij volledig beeld van het China tijdens het laatste jaar van de Culturele Revolutie.
th_nijm 15-12-2009
@anna sloth:

De slavernij wordt wel degelijk genoemd:
"Onder moeilijke omstandigheden en ten koste van vele levens van als slaven gebruikte ontvoerde Chinezen, werd er een fort gebouwd op het eiland Penghu, op een schiereiland Feng Gui Wei genaamd."
th_nijm 15-12-2009
@shing
Op mijn school wel (1991-1997). Tegenwoordig is het min of meer verplichte kost.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Canon_van_Nederland (punt 23)

http://static.rnw.nl/migratie/antilliaans.caribiana.nl/innederland/car20061017_canon.html-redirected

http://www.schooltv.nl/eigenwijzer/?project=237637
Shing 12-12-2009
Op school heb ik ook nooit wat geleerd en gelezen over de slavernij in Suriname. Hoe dat nu is, weet ik niet, maar ik vermoed dat Nederlanders dit onderwerp liever stilzwijgen.
anna sloth 12-12-2009
waarom lezen wij in dit artikel niets over de handel van en in opium plus de handel in slaven die door de Nederlanders met verve is bedreven.
Ook Chinezen zijn verhandeld door de Nederlanders met name naar Nederlands-Indie om op de plantages te werken

Gastpagina's

VNC Asia Travel - al 35 jaar
Dé China specialist!
Jouw Chinareis
Stichting EuSino
DimSum reizen
China online reizen
China Minority Travel
WondersofYunnan
Chinese Kookworkshop
Massage in Eindhoven
Chinees leren in Beijing



In de spotlights:


Op zoek naar een passend relatiegeschenk voor uw zakenreis naar China of Taiwan? Fotoboek Holland of Amsterdam in het Chinees. Fraai uitgegeven en makkelijk mee te nemen, zie webshop Zaiton.nl

Uw bedrijf in de spotlights?
Handig voor korte acties zoals nieuw bedrijf of aanbiedingen. Max. 20 woorden. Lees hier meer..!

advertenties cultuur


Veel boeken uit eigen import





Het weer in Beijing