adverteren     onze diensten     Twitter     contact     disclaimer     privacy     redactiestatuut     over Geledraak.nl     sitemap  
 
 
Cultuur & geschiedenis > Moderne kunst 
artikel doorsturen  

Deze week op televisie
China op TV en radio
Lees de tv tips voor de komende week op de
tv tips pagina.

Bezoek aan de arts-scene in metropool Shanghai
Hedendaagse kunst nog nauwelijks populair

Tekst en foto's door: Geledraak.nl, juni '04

Hedendaagse Chinese kunst is populairder in het Westen dan in China zelf. Met dit gegeven moeten Chinese kunstenaars van vandaag het voorlopig doen. De top-kunstenaars profiteren volop van hun status. Ze exposeren en verkopen goed in prestigieuze galerieën in bijvoorbeeld New York. In China zelf is Beijing the place to be voor buitenlandse kunstverzamelaars. Maar ook één treetje niveau lager in de Chinese kunst-scene bruist het volop.

Wie in Shanghai een beeld wil krijgen van activiteiten op dit 'niveau twee' wordt niet teleurgesteld. Galerieën zijn er voldoende, en ook aan de stadsranden en daarom iets moeilijker te vinden, zijn plekken te vinden waar volop met moderne kunstvormen wordt geëxperimenteerd. In voormalige fabrieksgebouwen bijvoorbeeld, waar je als bezoeker vrij in en uit kunt lopen en kunstenaars aan het werk zien.

Shanghai heeft de eeuwige reputatie de 'tweede stad' van China te zijn. Beijing was en is natuurlijk de nummer één - de stad immers waar vanouds de keizer zetelde. Havenstad Shanghai is echter een veel internationaler ingestelde stad. Al sinds de 19e eeuw hebben zich er, met onderbreking, altijd buitenlanders gevestigd. De vele westerse architectuur herinnert daar nog altijd aan. De sfeer in de straten is ook losser dan in de hoofdstad, een groot contrast met het strak geplande Beijing.

Artscene ChinaArt Scene China

Galerie Art Scene China is gevestigd aan een perfecte plaats: in de voormalige Franse concessie in Shanghai, iets achteraf aan een straat omzoomd met bomen, in witgepleisterd westers pandje. (zie tekening). Ook binnen doet niets aan China denken, behalve het geëxposeerde werk. De eigenaar van de galerie is een Canadees, de vrouw die bezoekers te woord staat is een Duitse, Cornelia Schroeder. Opschriften aan de muur zijn uitsluitend in het Engels.
Schroeder bevestigt dat de meeste kopers buitenlanders zijn, voornamelijk expatriats en professionele verzamelaars. Chinezen bezoeken de galerie wel maar kopen niet, met uitzondering van mensen uit Hong Kong.
De galerie is pas sinds 2003 geopend, maar heeft volgens Schroeder al een gevestigde naam. Men timmert in elk geval flink aan de weg, vrijwel elke twee weken is er een opening van een expositie te beleven. De galerie werkt met vaste kunstenaars. Sommigen, zoals schilder en dichter Feng Feng, werken exclusief voor hen. Werk in olieverf van hem kost vanaf omgerekend 1100 Euro.

Lorenz Helbling naast een kameel-schilderij van Zhou Tie Hai

Lorenz Helbling naast een schilderij van Zhou Tie Hai

"Ferraripubliek gaat naar 3At The Bund"

Een eindje verderop in de stad ligt ShanghART. De setting hier is onmiskenbaar Chinees. Een bescheiden onderkomen, maar op een prima laagdrempelige plaats, aan een ingang van het Fuxing-park. De deur staat altijd open. Dit wil echter niet zeggen dat de galerie veel Chinese bezoekers trekt. Lorenz Helbling (zie foto boven), eigenaar van deze oudste galerie in Shanghai: "Chinese bezoekers die we hier krijgen zijn meest jonge, nieuwsgierige mensen. De nieuwe welgestelden - het Ferraripubliek zoals ik ze noem - zullen hier niet snel kopen. Als ze al van moderne kunst houden dan gaan zij naar luxe galerieën zoals 3At the Bund, dat geeft meer status".

"Contemporaine kunst is hier nog niet bepaald geliefd. Chinezen zijn van oudsher gewend aan mooie, realistische schilderijen. Begrijpelijk dat ze daarvan houden, hun leven is immers al gecompliceerd en verwarrend genoeg. Maar de belangstelling voor moderne kunst komt wel, de Chinezen leren snel. Een paar jaar geleden versleet iedereen mij voor gek met mijn galerie. Nu merk ik dat steeds meer mensen 'interessant' zeggen als ik vertel wat ik doe".


"De galerie overleeft tot nog toe, net zoals de anderen"

Helbling is begonnen met verkoop van contemporaine kunst vanuit een hotelkamer, die hem gratis ter beschikking werd gesteld. Bekendheid kreeg hij ook door alle mogelijk informatie over kunstenaars te verzamelen en deze ter beschikking te stellen. Zeker de helft van de ruimte is ingeruimd voor documentatie en opslag. In de andere helft organiseert Helbling exposities, meestal om een bepaalde artiest te introduceren die ook in de meeste gevallen exclusief via hem verkoopt. Daarnaast helpt hij derden mee exposities te organiseren en bezoekt hij alle belangrijke Chinese kunstbeurzen. Een vetpot is het zeker niet, zegt Helbling. "We overleven tot nog toe, maar dat geldt eigenlijk voor alle galerieën hier".

Wie in korte tijd een idee wil krijgen hoe Chinese kunstenaars van vandaag werken, moet beslist een kijkje nemen in de voormalige opslagruimtes en wolfabriek aan Moganshan Lu bij Suzhou Creek. In deze industriële setting zijn tal van ateliers en galerieën gevestigd. Qua uiterlijk heeft het geheel iets weg van voormalig fabriekscomplex de Witte Dame in Eindhoven (waar overigens enkele jaren gelden ook een belangrijke tentoonstelling was van contemporaine Chinese kunstenaars - red.) , maar dan ingericht zonder de Hollandse wetten op gebied van Arbo en brandveiligheid. Het is een complex vol creativiteit, en ook van de bezoekers wordt de nodige creativiteit verwacht: lang niet elke taxichauffeur kent het centrum en ook eenmaal aangekomen ontbreekt het overzicht. Bezoekers kunnen onbelemmerd duistere trappenhuizen beklimmen, deuren openen of de goederenliften nemen die bemenst worden door krantenlezende en theedrinkende liftdames. Dan weer stap je een uiterst chique galerie binnen, vervolgens sta je in een atelier van een kunstenaar. Of je belandt per ongeluk in een ouderwetse drukkerij, die nog volop in bedrijf is.

Aan Moganshan Lu bevinden zich ook opslag en grotere expositieruimtes van de eerder genoemde ShangART en Art Scene China, maar ook anderen hebben hier een (goedkoop) onderkomen gevonden. Eastlink bijvoorbeeld, een centrum voor experimentele kunst, waar sinds kort ook de Nederlandse Nina Oeghoede, voormalige pr medewerkster in het Eindhovense Van Abbe museum, werkzaam is. Op dit moment wordt hard gewerkt aan een matchmaking evenement, dat tegelijkertijd met de Shanghai Biennale in september 2004 moet plaatsvinden. Buitenlandse kunstenaars (waaronder Nederlandse) worden uitgenodigd om gedurende twee weken met Chinese kunstenaars te werken, eindigend in een expositie.

Eastlink in Moganshanlu

Galerie Eastlink, in het complex Moganshanlu

"Beijing is het New York van China geworden"

 "Belangrijk doel van dit evenement is om het complex aan Moganshan Lu meer bekendheid te geven", vertelt Eastlink directeur Li Liang. "Eigenlijk verdient de kunstwereld in Shanghai als geheel meer erkenning. We staan erg in de schaduw van Beijing, alle belangrijke kunstenaars trekken daarheen. Beijing is het New York van China geworden. Wij in Shanghai moeten trachten het internationale kunstcentrum van China te worden, een ontmoetingsplaats van oost en west. Gelukkig zien we steeds vaker dat het stadsbestuur van Shanghai kunst serieuzer neemt. Het complex waar wij nu zijn heeft op de nominatie gestaan voor sloop, nu heeft het gelukkig de bestemming als plaats voor 'niet vervuilende bedrijvigheid' gekregen. Maar of dit ook werkelijk ons behoud betekent, weet ik nog niet".

Lange tijd heeft de communistische regering van China moderne kunst overigens in figuurlijke zin 'vervuilend' bevonden en trad ook repressief op door exposities te verbieden. Een oud gezegde 'hoe verder weg van de keizer in Beijing, des te minder controle' geldt ook in deze tijd, ook voor moderne kunst. Lorenz Helbling van ShanghART: "De overheid is hier veel liberaler dan in Beijing, we hebben nooit problemen gehad met exposities. Bij de Biënnale in Beijing wil de overheid nog wel eens ingrijpen, in Shanghai niet. Het enige probleem wat we hier hebben is geldgebrek. Subsidies zijn onbekend, en sponsoring is moeilijk te krijgen. Dat laatste komt omdat bedrijven het belang van moderne kunst niet inzien".

keramiek van Dong Minguan in Eastlink

Foto: keramiek van Dong Mingguan, in Eastlink

En zo moeten kunstenaars en expositieruimten voorlopig nog vooral drijven op idealisme. Een typisch voorbeeld hiervan is ook BizArt, eveneens gevestigd aan Moganshan Lu.
BizArt is een van de eerste initiatieven op gebied van moderne kunst in Shanghai. Het is een non-profit kunstcentrum, opgezet door kunstenaar Davide Quadrio, die kunstenaars die nergens kunnen exposeren een kans wil geven. Dit wordt bekostigd uit commerciële diensten die BizArt levert aan derden zoals grafische ontwerpen voor inrichtingen van tentoonstellingen en maken van catalogi. Ook helpt zij bij het opzetten van internationale exposities in China en bemiddelt Chinese kunstenaars die in het buitenland willen exposeren.

"Toekomst ligt in nieuwe media"
Het zijn met name multimedia-kunstenaars uit binnen- en buitenland die in BizArt exposeren: fotografie, installatie en nieuwe media. "Olieverf, landschapsschildering en dergelijke hebben we nu wel gehad in China. Op dit gebied zijn geen vernieuwingen meer te zien.", zegt woordvoerster van BizArt Xinyu Chen. "Jonge kunstenaars zijn veel meer geïnteresseerd in nieuwe media, we zijn er van overtuigd dat hier de toekomst voor de Chinese moderne kunst ligt".

Welke stijlen boven drijven is moeilijk te zeggen, aldus Xinyu Chen. "Als je kunstenaars ernaar vraagt zullen ze vooral zeggen dat ze een individuele stijl hebben, en ook dat ze politiek geëngageerd zijn, hoewel niet tegen de regering gericht. Zelf vind ik de kunstenaars vaak erg de confrontatie zoeken, er is een trend om te shockeren en mensen zo te overrompelen". Dergelijk werk is ook te zien geweest in het (staats)Museum voor Kunst in Shanghai. Centra als BizArt en ShanghART werken de laatste tijd vaker samen met het museum. Een goede zaak, zo vindt Xinyu Chen, zo komt de promotie van de moderne kunst beter op gang. Ook de opening in 2004 van Shanghai's eerste museum voor de contemporaine kunst, Duolun Museum of Modern Art, laat zien dat de metropool haar naam van modernste stad van China hoog wil houden.

Links:



Laatst gewijzigd op: 20-12-2008
 
Gerelateerde pagina's  
29 jan-23 mrt.: Expositie Stars of China, Amstelveen
5 sept.-14 feb.24 jan.'10 Expositie Red Storm, Chinese kunst Enschede
6 juni t/m 11 sept.: Expositie Den Haag onder de Hemel
Agenda: China Contemporary, enkele foto's
Agenda: XianFeng, Scheveningen
Agenda:Expositie Food for Thought ('99)
Hedendaagse Chinese Kunst - overzicht
Mao-beeld van avantgardekunstenaars Gao
T/m 21 sept. '14: Focus Beijing, Museum Boijmans, Rotterdam
t/m 28 aug.: Facing China, Singer Museum, Laren
tot 4 jan. 2015: Dai Hanzhi, 5000 artists, Rotterdam
reageren op artikelreageren
Gastpagina's

VNC Asia Travel - al 35 jaar
Dé China specialist!
Jouw Chinareis
Stichting EuSino
DimSum reizen
China online reizen
China Minority Travel
WondersofYunnan
Chinese Kookworkshop
Massage in Eindhoven
Chinees leren in Beijing



In de spotlights:


Op zoek naar een passend relatiegeschenk voor uw zakenreis naar China of Taiwan? Fotoboek Holland of Amsterdam in het Chinees. Fraai uitgegeven en makkelijk mee te nemen, zie webshop Zaiton.nl

Uw bedrijf in de spotlights?
Handig voor korte acties zoals nieuw bedrijf of aanbiedingen. Max. 20 woorden. Lees hier meer..!

advertenties cultuur


Veel boeken uit eigen import





Het weer in Beijing