adverteren     onze diensten     Twitter     contact     disclaimer     privacy     redactiestatuut     over Geledraak.nl     sitemap  
 
 
Cultuur & geschiedenis > Cultuur-hist. thema's 
artikel doorsturen  

Gastpagina's

VNC Asia Travel - al 35 jaar
Dé China specialist!
Geld wisselen
Jouw Chinareis
Stichting EuSino
DimSum reizen
China online reizen
Beijing Service Bureau
Yangshuo Travel
MING Translations
Chinees leren in Beijing
China Minority Travel
WondersofYunnan



In de spotlights:


Cursussen Chinees op diverse niveau's in Haarlem, Ikleerchinees.nll (meer info)

Uw bedrijf in de spotlights?
Handig voor korte acties zoals nieuw bedrijf of aanbiedingen. Max. 20 woorden. Lees hier meer..!

Deze week op televisie
China op TV en radio
Lees de tv tips voor de komende week op de
tv tips pagina.

Kong Koan archief geeft uniek beeld Chinezen in Nederlands-Indie
Artikel gepubliceerd in maart 2002.

Het Kong Koan archief

Het Kong Koan team
Vlnr prof. Wu, secr. Liem, prof. Blussé, onderzoekster Chen, rondom het portret van de eerste majoor der Chinezen in Batavia.
Foto Geledraak.nl 2002.

Het overkomt de meeste historici nooit, anderen misschien eens in hun leven: het ontdekken van een groot archief. De Leidse prof. Leonard Blussé hoort tot de categorie gelukkigen. Na een tip van de Indonesische onderzoekster Myra Sidharta brachten zij samen een bezoek aan een pakhuis in de wijk Gunung Sari in Jakarta. De kelder bleek tot de nok gevuld met papieren van een verloren gewaand archief: dat van de Raad der Chinezen, ofwel Kong Koan.

"Het was als in een jongensdroom", herinnert Blussé zich. "In mijn eigen proefschrift had ik gemeld dat archief verloren was gegaan. Nu lag het voor me, in die bloedhete kelder. We hebben dagen besteed om een eerste schifting te maken. Een groot deel was totaal aangevreten door alle mogelijke insecten, en muizen hadden er hun nestjes in gemaakt. Het te redden materiaal hebben we verzameld en klaar gemaakt voor verzending naar Leiden. De eigenaar van het archief had het aan de Leidse universiteit geschonken".

Het Kong Koan archief bevat uniek materiaal over de positie van Chinezen in Jakarta, destijds Batavia geheten. Al voor de komst van de Hollanders in de 16e eeuw woonden Chinezen in de Indonesische archipel. Ze speelden een belangrijke economische rol, ook toen de Hollanders zich er vestigden. De relatie met het Nederlandse gouvernement was er een van ups en downs. Een dieptepunt werd bereikt toen na een economische crisis de Hollanders een grote slachting onder Chinezen aanrichtten, de zogeheten Chinezen moord van 1740. Toch bleek dat de Hollanders niet zonder Chinezen verder konden. Er ontstond een modus vivendi en het wantrouwen verdween.

Huwelijksregister uit het Kong Koan archief


Een van de huwelijksregisters uit het Kong Koan archief.
Foto Geledraak.nl 2002.

Al langer hadden Chinezen informele organisaties voor het regelen van huwelijken en begrafenissen. (zie foto hierboven: een van de huwelijksregisters) Na 1740 werden die officieel erkend en zo ontstond de Kong Koan. Dit bureau kreeg als taak ondermeer om belastingen op te halen in geval van huwelijken en begrafenissen. Uit die opbrengsten werden voorzieningen gefinancierd, zoals weeshuizen en ziekenhuizen. Daarnaast had de Kong Koan een eigen rechtbank. Van al deze activiteiten zijn administratie en notulen bewaard gebleven, over een periode 1787-1958. Tot ca. 1909 is de voertaal Chinees, daarna Maleis.

"Het Kong Koan archief bevat een unieke hoeveelheid materiaal: demografische gegevens en rechtbankverslagen. In geen andere Chinese gemeenschap overzee is zo'n belangrijke schat van informatie overgeleverd", aldus Blussé.

Bij aankomst in Leiden bleek het archief allerminst gered. Conservering en inventarisatie zijn kostbaar, en de middelen hiervoor waren niet beschikbaar. De universiteit van Xiamen, die veel onderzoek doet naar de Chinezen van overzee, stelde echter al snel een onderzoeker beschikbaar; prof. Wu Fengbin is inmiddels al zes jaar doende het Kong Koan archief te ordenen en klaar te maken voor verfilming.

Het Sinologisch Instituut bood het archief onderdak aan en inmiddels is daar de Chinese historica Chen Menghong bezig met het schrijven van haar proefschrift over de eerste majoor der Chinezen (hoogste leider van de Chinezen) aan de hand van het materiaal in het archief. Binnenkort verschijnt een eerste Chinese uitgave van de twintig delen notulen van de Chinese Raad. Via het programma Metamorfoze van de Koninklijke Bibliotheek is subsidie binnengekomen voor microverfilming van al het materiaal.

Voor verder diepgaande studie van het materiaal is echter nog veel meer geld nodig. Blussé: "Hoog op ons lijstje staat het maken van een database, zodat onderzoekers uit de gehele wereld er toegang toe kunnen krijgen".

De Chinees-Indonesische bevolkingsgroep in Nederland schoot Blussé te hulp. De culturele vereniging Inisiatip in Rijswijk verrichtte zelf al onderzoek naar het verleden van de achterban. Het contact met Blussé was snel gelegd en in 1998 werd de Stichting Vrienden van het Kong Koan archief opgericht. Vrijwilligsters gingen aan de slag met het vertalen van de Maleise notulen in het Nederlands. In 2001 startte de Kong Koan website. Inmiddels (begin 2002) heeft de Stichting 160 donateurs.

Uit het archief:

Het Kong Koan archief geeft een aardig inkijkje in het leven van de Chinezen in de Nederlandse koloniale samenleving. Chinezen genoten dan wel een hoog aanzien in de maatschappij, dankzij hun grote verdiensten op economisch gebied, maar: onderscheid moest er zijn:

(een vrije interpretatie uit het archief:)
Hoewel vele Chinezen rijk zijn, zijn zij niet gelijk aan Nederlanders. Ze rijden bijvoorbeeld in duurdere rijtuigen dan Nederlanders en maken zich schuldig aan roekeloos rijgedrag. Er werden dan ook gedragsregels voor Chinezen opgesteld. Acht regels voor gedrag binnenshuis, elf voor gedrag buitenshuis. Hierin onder meer: Het is Chinese rijtuigen niet toegestaan Nederlandse rijtuigen in te halen. Chinese rijtuigen dienen te stoppen zodra zij een Nederlander zien. Chinezen, kortom, moesten respect tonen voor de Nederlanders.

Interieur Kong Koan te Batavia


Interieur van de Kong Koan in Batavia.
Foto: Kong Kuan Archief.

Meer informatie en aanmelding als donateur:

Stichting Vrienden van het Kong Koan Archief, Secretariaat p/a Antonie Duyckstraat 123, 2582 TG Den Haag, tel. 070-355 7098 (secretaris: ir. Liem Hoo Soei) en zie de website



Laatst gewijzigd op: 31-12-2008
 
Gerelateerde pagina's  
Chinees leren links en adressen
reageren op artikelreageren
Kijk ook eens op:
Bijzondere reizen 2013/2014
China webshop Zaiton
Ikleerchinees.nl
advertenties cultuur

 



Tip! Wilt u CHINEES LEREN? Ikleerchinees.nl / Geledraak.nl biedt doorlopend diverse cursussen aan, gegeven door professionele, ervaren docenten. Locatie: Haarlem-Zuid/Heemstede. Goed bereikbaar met trein.
Lees hier meer...

Het weer in Beijing