adverteren     onze diensten     Twitter     contact     disclaimer     privacy     redactiestatuut     over Geledraak.nl     sitemap  
 
 
Cultuur & geschiedenis > Geschiedenis > Oostelijke Zhou 
artikel doorsturen  

Laatste bijdragen forum
Gastpagina's

VNC Asia Travel - al 35 jaar
Dé China specialist!
Geld wisselen
Jouw Chinareis
Stichting EuSino
DimSum reizen
China online reizen
Beijing Service Bureau
Yangshuo Travel
MING Translations
Chinees leren in Beijing
China Minority Travel
Xiahe-Tibet Travel
WondersofYunnan



In de spotlights:

Chinees leren in 12 lessen met "Zhong Wen, basiscursus Mandarijn Chinees" voor maar
€ 21,25. Met online uitspraakvoorbeelden. Zie chineseschoolholland.nl


Cursussen Chinees op diverse niveau's in Haarlem, Ikleerchinees.nl / Geledraak.nl (meer info)

Uw bedrijf in de spotlights?
Handig voor korte acties zoals nieuw bedrijf of aanbiedingen. Max. 20 woorden. Lees hier meer..!

Deze week op televisie
China op TV en radio
Lees de tv tips voor de komende week op de
tv tips pagina.
Recensie: nieuwe vertaling Daodejing
publicatiedatum: 16-11-2010
door: Geledraak.nl

(Door Michel Dijkstra) De Daodejing, het belangrijkste geschrift van het taoïsme, staat bekend als één van de meest vertaalde boeken ter wereld. Toch beschikt het Nederlandstalige publiek alleen over een handjevol vertalingen uit het Chinees, waarvan sommige sterk verouderd zijn. De onlangs verschenen nieuwe vertaling 'Het Boek van de Tao en de Innerlijke Kracht', door sinoloog en taoïsmekenner Kristofer Schipper is dan ook zeer welkom.

Vertalen is een kunst. Een goede vertaler probeert de originele tekst zo goed te leren kennen, dat hij tijdens het vertaalproces met de bronauteur meedenkt, schrijft of dicht. Hij fungeert als een medium voor de schrijver en weet diens woorden op een nieuwe, sprankelende manier weer te geven. Taoïsmekenner Kristofer Schipper is zo’n vertaler. Door zijn jarenlange, intensieve studie van de Daodejing is hij in staat om de Chinese tekst om te zetten in prachtige poëzie. In zijn vertaling gaan eenvoud en diepzinnigheid op een indrukwekkende wijze samen.
Zoals in vers 49, dat Schipper van de titel De glimlach heeft voorzien:

Nooit heeft de Wijze een eigen hart.
Hij maakt het hart van alle stammen tot zijn eigen hart. .
Wie goed is vindt hij goed. .
Wie niet goed is vindt hij net zo goed. .
Zo verkrijgt hij het goede.

Wie eerlijk is gelooft hij. .
Wie niet eerlijk is gelooft hij ook. .
Zo schept hij het vertrouwen. .

De Wijze, in de wereld, .
neemt alles, ontvangt alles, .
om zo het hart te zijn waarin de hele wereld zich verzamelt. .
De honderd stammen richten hun oren en ogen tot hem. .
Aan allen schenkt de Wijze zijn kinderlijke glimlach.

Dit gedicht bevat de boodschap van de Daodejing in een notendop: wie open en ongekunsteld in het leven staat, bereikt de hoogste wijsheid. Deze poëziebundel, die 81 cryptische verzen bevat, ontstond vermoedelijk in de vierde eeuw voor onze jaartelling. De tekst wordt toegeschreven aan een zekere Lao Zi of Oude Meester, waarover zo goed als niets bekend is. Een biografie vermeldt dat dit geen wonder is, omdat de meester zich toelegde op ‘de kunst om onopvallend te zijn’. Volgens de legende was deze grondlegger van het taoïsme op hoge leeftijd zo teleurgesteld in de culturele en morele degeneratie van China, dat hij het rijk wilde verlaten. De filosoof werd echter tegengehouden door een grenswachter, die hem smeekte om zijn filosofie aan het papier toe te vertrouwen. Lao Zi voldeed aan dit verzoek en verdween voorgoed. Hoewel de meester zelf onbekend bleef, had het boek na zijn dood een enorme invloed op de Chinese filosofie.

Zoals de titel al verraadt, draait de Daodejing om twee begrippen: Tao, de Weg en De, dat Schipper als ‘innerlijke kracht’ vertaalt. ‘Tao’ is het hoogste principe uit de taoïstische leer. Dit begrip moet niet met een scheppende God verward worden, maar verwijst naar een mysterieuze bron waaruit het hele universum op spontane wijze is voortgekomen. Lao Zi benadrukt dat Tao principieel onkenbaar is: je kunt het in geen enkel beeld, woord of concept vangen. De eerste dichtregels van de Daodejing luiden dan ook: ‘De eeuwige Tao kan niet in woorden worden uitgedrukt. De eeuwige naam kan niet worden genoemd.’ Vanwege deze opvatting zijn taoïstische filosofen uiterst voorzichtig met hun uitlatingen over Tao.

Hoewel Tao uiteindelijk een onkenbaar mysterie blijft, is het tegelijkertijd overal in de wereld aanwezig. Tao vormt namelijk niet alleen de bron van alle dingen, maar blijft ook in de dingen werkzaam als een ‘innerlijke kracht’. Deze levensenergie leidt de dingen onbaatzuchtig naar hun voltooiing. Om die reden wordt de innerlijke kracht soms vergeleken met een moeder, zoals in vers 20 waarin de taoïstische wijze het verschil tussen zichzelf en de gewone mensen ter sprake brengt:

De massa heeft allemaal zijn beweegredenen. .
Ik blijf altijd een lummelige stijfkop.
in dat ik anders wil zijn dan iedereen. .
Het voornaamste is voor mij: me voeden bij de moeder.

Dit vers, dat Schipper de titel Het waarachtige zelf meegeeft, maakt duidelijk dat er verschillende houdingen ten op zichte van Tao mogelijk zijn. Hoewel iedereen de werking van dit hoogste principe als innerlijke kracht ervaart, zijn de meeste mensen alleen maar op zichzelf gericht. Ze maken plannen om hun ego te versterken, bijvoorbeeld door het vergaren van macht, roem en rijkdom. Op die manier sluiten zij zich af van de bron van hun levensenergie: ze berokkenen zichzelf en hun medemens alleen maar schade. In het China van Lao Zi, dat uiteengevallen was in allerlei kleine staatjes die elkaar te vuur en te zwaard bestreden, werd de mens constant met de gevolgen van deze machtshonger geconfronteerd.

Lao Zi heeft weinig op met een egoïstische levenshouding en schetst een ander ideaal. Hij benadrukt dat de mens weer moet worden als ‘een pasgeboren kind, nog voordat het heeft geglimlacht’. Hiermee bedoelt Lao Zi dat de mens zijn zelfzuchtige obsessies moet loslaten en streven naar een zuivere, ongekunstelde levenshouding. Het kind staat hierbij symbool voor de mens die het leven volstrekt open tegemoet treedt. Zo iemand is in harmonie met zijn innerlijke kracht: hij stemt zich af op Tao. In de Daodejing worden deze mensen ‘wijzen’ genoemd.

De wijze probeert Tao in al zijn handelingen zoveel mogelijk te volgen. Omdat dit hoogste principe alle dingen onbaatzuchtig ondersteunt, neemt de wijze deze levenshouding als voorbeeld. Een belangrijke methode om een taoïstische attitude te ontwikkelen is het zogenaamde wuwei, dat letterlijk ‘niet-handelen’ betekent, maar op het handelen zonder winstbejag of vooropgezet plan slaat. In plaats van steeds de regie te willen hebben, stelt de wijze zich open voor iedere situatie en reageert hij spontaan.

Deze openheid en spontaniteit neemt hij ook in acht bij het beoordelen van de ander. Daarom benadrukt het eerder aangehaalde vers 49 dat de wijze goede én slechte mensen als goed beschouwt. Op het eerste gezicht lijkt dit naïef, maar Lao Zi stelt de wijze hierdoor iedereen ruimte geeft en zijn medemens een spiegel voorhoudt. Uiteindelijk zullen alle mensen automatisch naar hem luisteren en zijn ‘kinderlijke glimlach’ ontvangen. Deze opvatting dat de zachte kracht het van de hardheid en het geweld zal winnen, wordt in de Daodejing geïllustreerd met het beeld van de waterdruppels die na vele jaren een harde steen splijten. Het is een grote verdienste van Kristofer Schipper dat hij deze optimistische boodschap van Lao Zi zowel taalkundig als filosofisch zo zuiver voor ons heeft vertaald.

'Het Boek van de Tao en de Innerlijke Kracht', door Kristofer Schipper.

Uitgeverij Augustus, 240 pagina's, ISBN: 9789045702919

Prijs: € 24.95

 

 

 

 

 

Over de recensent: Michel Dijkstra (1982) is filosoof en journalist. Eerdere publicaties verschenen in 'Bres', ‘Vorm en Leegte’, 'Filosofie Magazine' en het dagblad 'Trouw'.
Van zijn hand verscheen onlangs: 'Zenboeddhisme, de kunst van het loslaten'.
Eerder schreef hij 'Bij Lao Tse op de thee', en ‘Oosterse Filosofie in een Notendop’

 
Gerelateerde pagina's  
Boeddhisme
Boek: Zhuang Zi, volledig vertaald door K.Schipper
CN De heilige bergen van China
Confucianisme
Filosofie overzicht
Honderd scholen
Klassieke gedachtegoed
Kristofer Schipper (73) fakkeldrager in Xiamen
Legalisme
Literatuur: Taoistische werken
Natuurfilosofie
Recensie: Nietskunner - taoïstisch meesterwerk vertaald
Symbolen
Taoisme
reageren op artikelreageren
Kijk ook eens op:
China webshop Zaiton
Ikleerchinees.nl
Het weer in Beijing